حقّ سبحانه و تعالى از بنى اسرائيليان « 1 » و آنچه با ايشان كرد از نعمت و آنچه ايشان گفتند از سر جهالت حكايت كرد و گفت : ما بنى اسرائيل را از دريا بگذرانيديم چون ايشان بر كنار دريا گرفتار شدند و فرعون از عقب ايشان بود با لشكرى گران و ايشان را طاقت مقاومت و حرب نبود و راه گريز نداشتند كه دريا در پيش بود گفتند :
موسى را : تدبير چيست ؟ - ما موسى را گفتيم عصا بر دريا زن ، عصا بر دريا زد و دوازده راه خشك پيدا شد تا هر سبطى براهى فرو شدند چنان كه گرد سم اسب ايشان در دريا بر هوا ميرفت ايشان در ميان دريا بر سبيل تحكّم « 2 » گفتند كه : اى موسى ما چه دانيم كه حال برادران و خويشان ما چيست ؟ - كه ما ايشان را نمىبينم ، موسى عليه السّلام دعا كرد تا آن آب به شكل ديوار طاق شد تا آنان كه بر طرفى بودند آنان را كه بر طرف ديگر بودند ميديدند چون اينان همه از دريا بگذشتند فرعون و قومش در دريا آمدند ما ايشان را غرقه گردانيديم به آنكه دريا را مطبّق كرديم چون بنى اسرائيل از دريا بر آمدند گفتند :
ما چه ايمن باشيم كه فرعون هلاك شد يا بجست ؟ ما كه خداونديم فرعون را با چهار صد من سلاح آهن كه بر خود داشت بر روى آب انداختيم و بر سر آب آورديم تا همه او را بديدند و هلاك وى بيقين بدانستند ، چون از درياشان بگذرانيديم بديهى رسيدند بر كنار دريا و بقومى آمدند كه ايشان بت پرستان بودند و بر بتان خود و بر پرستيدن ايشان مقيم بودند بتان را در پيش نهاده بودند و سجده ميكردند موسى را گفتند : اى موسى ما را نيز خدائى پديد كن چنان كه ايشان را خداياناند كه آن را مىپرستند تا ما نيز وى را پرستيم ، موسى عليه السّلام گفت : شما جاهل و نادانيد ؛ با اين همه نعمت كه خداى تعالى با شما كرد و اين همه آيات كه شما را نمود هنوز در خداى تعالى شكّ ميكنيد و بوى شرك مىآوريد .
در خبرست كه روزى جهودى امير المؤمنين را گفت : ما دفنتم نبيّكم حتّى اختلفتم ، پيغمبر خود را دفن ناكرده با يكديگر در دين وى خلاف كرديد ؛ امير المؤمنين على عليه السّلام گفت : اختلفنا عنه لا فيه ؛ ما درو خلاف نكرديم از او خلاف كرديم يعنى در نبوّت او خلاف نكرديم در تفسير كلام او خلاف كرديم و ليكن ما جفّت أقدامكم من
هامش
( 1 ) - در غالب نسخ : « بنى اسرائيل » .
( 2 ) - در نسخ اين تفسير : « تهكم » ( بهاء هوز ) و از تفسير ابو الفتوح تصحيح شد .