صعق است چهل روز باشد و درو هيچ تكليف نبود و هرج و مرج باشد آنگه گفت : بگوى اى محمّد : منتظر باشيد آمدن فرشتگان را بر سبيل عذاب كه ما نيز منتظرانيم و ليكن تا وقت نباشد كه خداى تعالى صلاح داند ايشان را نفرستد .
مفسّران گفتهاند كه : اين آيات و علامات آنست كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله گفته است : باد روا بالاعمال ستّا ؛ طلوع الشّمس من معزبها ، و الدّابّة ، و الدّجّال ، و الدّخان ، و خويصة « 1 » احدكم ، و امر العامّة گفت : بشتابيد به عمل صالح و كردار نيك پيش از آنكه شش چيز بشما رسد ؛ يكى آنكه آفتاب از مغرب برآيد ، و خروج دابّة الأرض ، و خروج دجّال ، و دودى كه پديد آيد ميان آسمان و زمين ، و خاصّهء هر يكى از شما كه مرگست ، و آنچه جمله را خواهد بود بعموم يعنى قيامت . ابو هريره از رسول صلّى اللّه عليه و آله روايت كرد كه : قيامت بر نخيزد تا آفتاب از مغرب بر نيايد چون آفتاب از مغرب برآيد و مردمان بينند هيچكس نباشد كه ايمان نيارد و ليكن آنزمان ايمان سود ندارد و عبد اللّه عباس روايت كرد از رسول صلّى اللّه عليه و آله كه هر شب كه آفتاب فرو شود خداى تعالى آن را به آسمان هفتم برد در سرعت ؛ آنگه فرشتگان برند و در زير عرش بدارند چون وقت طلوعش نزديك شود دستورى خواهد گويد : بار خدايا چه فرمائى از مشرق برآيم يا از مغرب ؟ همچنين بود تا آن وقت كه خداى تقدير كرده است براى قبول توبهء بندگان كه چون به آن وقت رسد هيچ توبه قبول نباشد و اين آنگه بود كه معاصى در زمين بسيار شود و معروف منكر شود كس به او امر نكند و منكر فاش گردد و كس ازو نهى نكند ، چون چنين باشد آفتاب به عادت خويش به زير عرش آيد و مقدار ساعات شب بگذرد از خداى تعالى دستورى خواهد گويد : بار خدايا چه فرمائى از مشرق برآيم يا از مغرب ؟ هيچ جواب نيايد او را ساعتى باشد ماه را بنزديك آفتاب آرند و باز دارند ديگر باره بيكجاى دستورى خواهند جواب نيايد تا مقدار سه شبانروز ؛ درازى آن شب كس نداند مگر آنان كه عادت دارند كه به نماز شب بر خيزند و آن گروه اندك باشند در آن روزگار پوشيده و خوار و مهين ؛ آنشب بر عادت بخسبند چون بوقت نماز بر خيزند و نماز شب بكنند در آسمان نگرند تا صبح برآمده است يا نه ؟ ستارگان
هامش
( 1 ) - در تفسير مجمع البيان گفته : « و خويصة احدكم اى موته ، و امر العامة يعنى القيامة » و در تفسير ابو الفتوح ( ره ) نيز آن را چنين ترجمه كرده : « و خويصة احدكم ، يعنى مرگ بيكى از شما رسد ، و امر العامة يعنى قيامت » .