لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ
، او را خواب اندك و بسيار نگيرد . و
إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً
، اگر كسى اثبات خواب و ظلم كند نقصان و مذمّت وى كرده باشد ، اگر گويند كه : خداى تعالى گفت : ابصار مرا نبيند چرا نشايد كه مبصران او را ببينند ؟ - گوئيم : اگرچه فعل اضافت است با آلت أمّا مراد اضافت است با جمله چنان كه در آيت ديگر فرمود كه :
ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ *
: اگر گويند كه : خداى تعالى گفت كه : جملهء مبصران مرا نبينند چرا نشايد كه بعضى او را بينند ؟ - گوئيم كه : چون نفى ادراك مدح است اثباتش ذمّ بود اگر از جمله بود و اگر از بعض .
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 104 تا 105 ]
قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِيَ فَعَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ ( 104 ) وَ كَذلِكَ نُصَرِّفُ الْآياتِ وَ لِيَقُولُوا دَرَسْتَ وَ لِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ( 105 )
بصيرت دلالتى باشد كه ايجاب علم كند بر وجهى كه وضوح آن بحدّى رسد كه پندارى عالم آن معلوم را ببصر مىبيند حق تعالى ميگويد : بدرستى و حقيقت كه بشما آمد حجّتهاى واضح و دلالتهاى روشن پس هر كه بنگرد و ببيند يعنى انديشه كند و بداند براى خود كند و نفع آن راجع با وى باشد ؛ و هر كس كه بخلاف اين كند و ازين آيات و دلالات كور شود يعنى انديشه نكند و بنداند و بال و ضرر آن راجع با وى بود بگوى اى محمّد كه : من بر شما نگاهبان نيستم بر من جز دعوت نيست گفتهاند كه : اين آيت و مانند اين پيش از آن آمد كه خداى تعالى بقتال فرمود آنگاه گفت كه : ما آيات و بيّنات را همچنين ميگردانيم يعنى مفصّل و مبيّن و محكم كرديم تا نگويند كه : اين چيزيست كه تو درس كردهء و خواندهء يا اخباريست كهنه شده از اخبار گذشتگان ، و نيز از براى آن كرديم تا بيان كنيم از براى قومى كه اين را بدانند .
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 106 ]
اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ ( 106 )
حق سبحانه و تعالى رسول خود را ميفرمايد كه : اى محمّد متابعت كن و پيروى نماى آنچيزى را كه به تو وحى فرستاده و الهام تو كردهاند از خداى تعالى كه پروردگار تو است كه هيچ خداوندى و آفريدگارى نيست الّا او و گفتهاند كه : معنى اينست كه :
ايشان را دعوت كن به اين كلمه و اعراض كن و روى از اين مشركان بگردان ، ابن عبّاس