و وجه چهاردهم امر بمعنى گفتن بود
چنان كه در سورة الكهف ( 21 ) گفت :
« إِذْ يَتَنازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ »
يعنى قولهم . و در سورة طه گفت :
« فَتَنازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ »
يعنى قولهم . فيما بينهم .
ام - بدانكه أم در قرآن بر سه وجه باشد :
وجه نخستين أم بمعنى نه كه بود
چنان كه خداى در سورة الرّعد ( 33 ) گفت :
« أَمْ بِظاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ »
يعنى بل به ظاهر من القول . و در سورة الزّخرف ( 52 ) گفت :
« أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَ لا يَكادُ يُبِينُ »
يعنى بل أنا خير منه . و در سورة القمر ( 44 ) گفت :
« أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ »
يعنى بل يقولون .
و وجه دوم ام بمعنى يا بود
چنان كه در سورة بنى اسرائيل ( 69 ) گفت :
« أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تارَةً أُخْرى »
يعنى أو أمنتم . و در سورة الملك ( 17 ) گفت :
« أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً »
يعنى أو أمنتم .
و وجه سيم ميم ام صله بود يعنى زيادت باشد
چنان كه در سورة الطّور ( 36 ) گفت :
« أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ »
يعنى أخلقوا من غير شىء و الميم هاهنا صلة . و هم درين سورة ( 39 ) گفت :
« أَمْ لَهُ الْبَناتُ وَ لَكُمُ الْبَنُونَ »
يعنى أله البنات ، و الميم هاهنا صلة .
أمّ - بدانكه أمّ در قرآن بر چهار وجه باشد .
وجه نخستين أمّ بمعنى مادر بود
چنان كه خداى در سورة النسا ( 23 ) گفت :
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ » .
و هم درين سورة ( 23 ) گفت :