مِنْها »
يعنى لا يقبل منها . و در سورة الاعراف ( 199 ) گفت :
« خُذِ الْعَفْوَ »
يعنى اقبل الفضل من اموالهم . و در سورة التوبه ( 104 ) گفت :
« أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ »
يعنى و يقبل الصدقات .
و ازين معنى در قرآن بسيارست .
و وجه دوم اخذ بمعنى بزندان كردن بود
چنان كه در سورة يوسف ( 76 ) گفت :
« ما كانَ لِيَأْخُذَ أَخاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ »
يعنى ما كان ليحبس . و هم درين سورة ( 78 ) گفت :
« فَخُذْ أَحَدَنا مَكانَهُ »
يعنى فاحبس احدنا . و هم درين جا ( 79 ) گفت :
« قالَ مَعاذَ اللَّهِ أَنْ نَأْخُذَ إِلَّا مَنْ وَجَدْنا مَتاعَنا عِنْدَهُ »
يعنى أن نحبس .
و وجه سيم اخذ بمعنى عذاب كردن بود
چنان كه در سورة هود ( 102 ) گفت :
« وَ كَذلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذا أَخَذَ الْقُرى وَ هِيَ ظالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ »
يعنى عذاب ربك اذا عذّب القرى و هى ظالمة إنّ عذابه اليم شديد . و در سورة العنكبوت ( 40 ) گفت :
« فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ »
يعنى عذّبنا بذنبه . و در سورة المؤمن ( 5 ) گفت :
« فَأَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كانَ عِقابِ »
يعنى فعذّبتهم فكيف كان عذاب .
و وجه چهارم اخذ بمعنى كشتن بود
چنان كه در سورة المؤمن ( 5 ) گفت :
« وَ هَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ »
يعنى ليقتلوه .
و وجه پنجم اخذ بمعنى ورده كردن بود
چنان كه در سورة النسا ( 89 ) گفت :
« فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ »
يعنى اسروهم . و در سورة التوبة ( 5 ) گفت :
« فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ »
يعنى اسروهم .