3 -
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ .
از جملهء مردم كسانى هستند كه در خدا بدون دانش مجادله و پيكار كنند و از شيطان راندهء درگاه پيروى مىكنند !
4 -
كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَ يَهْدِيهِ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ .
دربارهء آن ديو نوشته شده كه هركس به او گرود ، وى را گمراه و بيراه كند و او را به آتش سوزانده رهبرى نمايد !
5 -
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَ غَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا .
اى مردم اگر از انگيختن پس از مرگ در شكّ هستيد ، ( نشان توانائى ما اين است كه ) ما شما را از خاك پس از آن از نطفهء ( جرم ) پس از آن از خون بسته ، پس از آن از پارهء گوشت تمام آفريده يا نه تمام آفريده آفريديم ، تا به شما روشن سازيم ( كه ما مىتوانيم ) و آن را تا مدت معيّن در زهدانها جاى دهيم هرچه كه بخواهيم ! سپس شما را ( از شكم مادر ) نوزادانه بيرون آريم !
لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً وَ تَرَى الْأَرْضَ هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ .
تا آنكه به جوانى و زورمندى خويش برسيد ، و از شما كسانى هستند كه او را در جوانى مىميرانند و از شما كسانى هستند كه او را تا بتر عمر پس باز مىبرند ! تا آنكه در وقت پيرى چيزى نداند ! پس از آنكه در جوانى دانسته است ، ( همچنين ) زمين را بينى كه مرده و فروشده ، همينكه آب بر ان فرستاديم زنده مىشود و بجنبد و نمو كند و از هر نوعى گياهها و ميوههاى نيكو و خوش بروياند .
6 -
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّهُ يُحْيِ الْمَوْتى وَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ .
( اينگونه كارها ) به اين جهت است كه خداى يگانه بر حق است و مرده را زنده مىكند و بر هر چيزى توانا است .
7 -
وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ أَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ .
و اينكه رستاخيز ، روز آمدنى است بىشك و ترديد در آن ! و اينكه خداوند كسانى كه در گورها هستند برمىانگيزاند .
8 -
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ .
و از مردمان كسانى هستند كه در خداى تعالى پيكار و جدال كنند بدون دانش و بدون راهنمائى و بدون نامهء روشن ! !
9 -
ثانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ نُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَذابَ الْحَرِيقِ .
متكبّروار گردن بلند كردن و خم و پيچ در خود دادن تا از راه خدا گم شود ! كه او راست در اين جهان خوارى و رسوائى و روز رستاخيز هم عذاب آتش به او مىچشانيم .
10 -
ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ يَداكَ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ .
( به او گويند ) اين به آن سبب است كه ( عمل ) دستهاى تو آنها را پيش فرستاده و اينكه خداوند مر بندگان را ستمكار نيست .
11 -
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ .
از مردمان كسانى هستند كه خدا را با شك و به زبان پرستش كنند ( نه به دل ) اگر او را خوبى رسيد دل آرام شود و اگر آزمونى رسيد ، به روى خويش باز گردد ! كه او زيان كار هر دوجهان است و زيان دين و دنيا دارد و اين زيانى است آشكار و روشن !
12 -
يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ .
جز خدا را مىخواند