69 -
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ .
( آنگاه كه ) زمين به روشنائى پروردگار روشن شود و نامهء عمل بنهند و پيغمبران و گواهان را آورند و ميان آن مردم به راستى و داد داورى شود ، و هيچكس ( روز رستاخيز ) ستم نهبيند .
70 -
وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ .
و به هر نفس آنچه كرده است بسپارند و وفا كنند و خداوند به آنچه مىكردند دانا است .
71 -
وَ سِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا قالُوا بَلى وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ .
آنها كه كافر شدند ، گروهگروه بسوى دوزخ رانده مىشوند ، تا آنكه به دوزخ رسند و درهاى آن را به روى آنان بگشايند ، و خازنان دوزخ به آنها گويند : آيا فرستادگانى از خود شما به شما نيامدند كه سخنان و پيغامهاى پروردگارتان را براى شما بخوانند و از ديدن چنين روزى شما را بترسانند ؟ گفتند : چرا ، آمدند و گفتند ! ليكن كافران شايستهء عذابند كه در ازل واجب گشته !
72 -
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ .
گويند : از درهاى دوزخ وارد شويد و در آن جاويدان باشيد كه بد جايگاه و بنگاه گردنكشان است !
73 -
وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ .
و آنان كه از انباز گرفتن براى خدا پرهيز كردند ، گروهگروه ، بسوى بهشت رانده مىشوند ، تا آنكه به بهشت رسند و درهاى آن را بگشايند و بهشتسازان و خازنان به آنها گويند : درود بر شما ، خوش زندگانى گشته و پاك ، در اين سراى جاودان درآئيد .
74 -
وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ .
و گفتند : ستايش نيكو خداى را كه وعدهء خود به ما راست بود و زمين بهشت را به ما داد ، هر جاى آن بخواهيم جاى مىگيريم ، پس مزد نيكوكاران نيكمزدى است .
75 -
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ قِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ .
( اى محمّد ) فرشتگان را ببينى كه گرد عرش حلقه گرفته و خدا را ستايش مىكنند و كار آنها به راستى و داد برگزار مىشود و پيوسته ستايش پروردگار جهان و جهانيان گفته شود .
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 39 آيه 53
53 -
قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ .
آيه . بدان كه آفريدگان خدا دو گروهند : يكى فرشتگان و ديگر آدميان ، و خدا پيغمبران و فرستادگان را از اينها ساخت ، و نهايت شرف و حرمت ايشان در عبوديّت و محبّت است ! درصورتىكه غايت تشريف فرشتگان تنها در عبوديّت است ! فرشتگان را صفت بندگى تنها داد كه آن صفت بندگان است و آدميان را صفت بندگى و دوستى هر دو داد كه اين صفت حق است ، و در بندگى هم آدميان را بر فرشتگان برترى داد ! زيرا در وصف فرشتگان
عِبادٌ مُكْرَمُونَ
فرمود ، ولى در وصف آدميان
يا عِبادِيَ *
گفت ! آنگاه بر مقتضاى محبّت ، فضل و محبّت خود را به آدميان تمام كرد