ولى معجزهء محمد مصطفى ، بوستان دوستان را صفا و صفوت و گلستان مستان را شربت محبّت بود ! عصاى موسى هرچند كه در آن صنعت ربّانى تعبيه بود و دم عيسى هرچند كه در آن لطف الهى تعبيه بود ! ولى وديعت سينهء بشر بود ، اما اى محمد تو كه مىروى ، چوبى و دمى با خود مبر كه چوب بابت خران باشد و دم نصيب بيماران ! تو قران مجيد را با خود ببر تا معجزهء تو صفت ما بود نه صفت بشر !
كافران چون از آوردن مانند قرآن ناتوان ماندند ، زبان به طعن گشودند و مصطفى را شاعر و ساحر خواندند ! يكى قرآن را ( سحر مستمر ) خواند ديگرى آن را ( اساطير اوّلين ) گفت ! ندا رسيد اى محمد ، نبايد سخن بيگانگان و دشمنان تو را اندوهگين سازد ، اگر تو را دروغزن مىدارند و پيغمبرى تو را گواهى نمىدهند ، تو را چه زيان ، و چه باك ؟ من كه خداوندم گواهى مىدهم كه محمد رسول خدا است اگر آنان به طعن مىگويند كه اجير و فقير است ! من صريح مىگويم كه محمد بشير و نذير است ! اگر آنان مىگويند محمد يتيم و بىكس است ! من مىگويم محمد شفا و رحمت و نور است ! اى محمد همهء عالم ثناى من مىگويند و من ثناى تو مىگويم ، پس از سخنان ياوهسرايان چرا اندوهناك شوى ؟ « 1 » همهء رضاى من مىجويند و من رضاى تو مىجويم « 2 » اى محمد همهء عالم به من سوگند ياد كنند و من به تو سوگند ياد كنم و گويم لعمرك ، بجان تو سوگند ! بر پيشانى عرش نوشته : محمد رسول خدا است ! بر كرسى نوشته : محمد حبيب خدا است ! بر لوح نبشته : محمد صفىّ اللّه .
اى محمد اينجهانى و آن جهانى نيستى * لاجرم اينجا ندارى صدر و آنجا متّكا .
هركجا گام تو آمد افتخار آرد زمين * هركجا گام تو آمد انقياد آرد سما .
و الضّحى مىخوان و ميدان قصد آن چندان حسود * و الضّحى مىخوان و مىبين شكر آن چندان عطا « 3 »
سورهء - 37 - و الصافات - 182 - آيه - مكى
[ تفسير لفظى آيات 1 الى 23 ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ -
بنام خداوند بخشندهء مهربان .
1 -
وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا .
به فرشتگان صفزننده و نمازگزاران قطار قطار سوگند !
2 -
فَالزَّاجِراتِ زَجْراً .
به آيههاى قرآن كه بازدارنده است از بديها و يا فرشتگان رانندگان ابر سوگند .
3 -
فَالتَّالِياتِ ذِكْراً .
به خوانندگان سخن خداوند ( قرآن ) سوگند .
4 -
إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ .
( به همهء آنها سوگند ) كه خداى شما يكى است !
5 -
رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ رَبُّ الْمَشارِقِ .
پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آنها است و پروردگار طلوع و غروب خورشيد .
6 -
إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ .
ما آسمانها را به آرايش ستارگان بياراستيم .
هامش
( 1 ) اشاره به آيهء :إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً .( 2 ) اشاره به آيهء :وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى .( 3 )وَ الضُّحىاشاره به آن سورهء است كه حسودان چون چند روز تأخير وحى ديدند شاد شدند و گفتند خداوند محمد را ترك كرده ! و آيات اين سوره همه وعده و دلدارى به او از حسادت حسودان و شرح يارىها و جلب رضايت او است !