نه چيزى آفريدند و نه چيزى آفرينند . بلكه ستمكاران در گمراهى آشكارند .
12 -
وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ .
ما لقمان را حكمت داديم ( يعنى سخن راست و درست ) و به او گفتيم خدا را شكر ( آزادى ) كن كه هركس خدا را شكر ( آزادى ) كند او خود را شكر كند و تن خود را سود مىدهد و هركس كه ناسپاسى كند ( نيكوئى از خدا نبيند ) ( و بداند ) كه خداوند بىنياز و ستوده است
13 -
وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
( ياد كن اى پيغمبر ) آنگاه كه لقمان . به پسر خود گفت : اى پسر من ، به خدا شرك نياور كه شرك به خدا بيدادى بزرگ ( به خويشتن ) است !
14 -
وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ .
ما به انسان سفارش و توصيهء پدر و مادر كرديم ، مادرى كه او را در شكم خود سستى بر سستى برداشت ( و سختى بر سختى ) و شير دادن و از شير گرفتن او در مدت دو سال است ، ( سفارش كرديم ) كه مرا و پدر و مادر ( دو زايندهء خود را ) شكرگزار و بدان كه بازگشت همه بسوى من است « 1 » .
15 -
وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .
( همان پدر و مادر با آن همه شأن و مقام ) اگر كوشيدند كه تو به من شرك آورى ، كه تو از آن شريك دانشى ندارى ! پس آنان را اطاعت مكن و با ايشان مىزى و در كارهاى اين جهان با آنها جهان مىدار و با آنها بچم و مصاحبت كن ! و راهى را كه بازگشت بسوى من است پيروى كن و بدان كه سرانجام بازگشت شما بسوى من است و من شما را به پاداش آنچه در دنيا مىكرديد آگاه مىكنم .
16 -
يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ .
اى پسرك من ، اگر نيكيها همسنگ يك دانه خردل باشد و آن خردل دانه در سنگ خارا بود يا در آسمانها و زمين باشد ، خداوند آن را به ترازوى عدل خواهد آورد ! كه خداوند باريكدان و دوربين است .
17 -
يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ .
اى پسرك من ، نماز را ( بهنگام ) بر پاى دار و ( مردم را ) به نيكوكارى فرمان ده و از كار زشت و ناپسند بازدار ، و رنجى كه ( در آن راه ) به تو رسد شكيبا باش ، كه اين از استوارى كار دين و درستى و راستى نشانيهاى آن است .
18 -
وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ .
روى خود را به كبر و گردنكشى از مردم به يكسو مبر ! و در زمين به خودكامى راه مرو ، كه خداوند خرامندهء لافزن را دوست ندارد .
هامش
( 1 ) ملاحظه كنيد در اهميت سپاسگزارى از پدر و مادر همين پس كه خداوند سپاس آنها را با سپاس خود باهم و در يك رديف قرار داده است ! خداوند به فرزندان ديدهء حقشناسى دهد !