بوستانى ، چون برق لامع ، به خداوند خويش ، به آفريدگار خويش ، به پروردگار خويش بنگرند ! صفت آن روز ، قرب وصال است و برّ و افضال ، روز عطا و نوال ، روز نظر ذو الجلال ، مشتاقان در آرزوى اين روز ، تن وقف كردند و عاشقان از بهر آن حلقه در گوش كردند ! و عارفان را در ديدار ، سه ديده است : ديدهء سر بيند و آن را لذّت است ، ديدهء دل بيند و آن را معرفت است ، ديدهء جان بيند و آن را مشاهدت است ، بنده به اين ديده در حق بنگرد ! فردا در ديدار همچنان تفاوت است كه امروز در شناخت ! هركس او را به قدر شناخت خود بيند ! و بر بهرهء خويش ديدار بود ! باشد كه ذهول و غفلت و بىهوشى آرد ! باشد كه شكوه آرد ! و باشد كه در ديده ور رسد ! پير طريقت گفت : الهى ، تو را آن كس بيند كه تو را در ازل ديد و آن كس تو را بديد كه دو گيتى او را نابديد ! و تو را او ديد كه ناديده پسنديد !
يكى از عارفان بزرگوار گويد : بما چنان رسيده كه خداوند فرمود : من شما را توانا كردم كه توانستيد مرا ببينيد ! و شنوا كردم كه سخن مرا شنوديد ( برتاوستيد ) و بوى خويش به شما بويانيدم تا از من آگاه شديد و با من بمانديد .
تفسير لفظى [ آيات 19 الى 47 ]
19 -
أَ وَ لَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ .
آيا نمىبينند كه خداوند چگونه آفريدگان را آفريده ؟ ( و از نيست به هست آورده ) و چگونه ( به روز رستاخيز ) آنها را از خاك بيرون آرد ؟ و اين كار بر خداى آسان است .
20 -
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ .
بگو ( اى محمّد ) سير كنيد در زمين و بنگريد كه خداوند چگونه جهان و جهانيان را آفريده ، پس از آن باز به آفرينش پسين ، خلق را زنده كند ؟ كه خداى يگانه بر هر چيزى توانا است .
21 -
يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ يَرْحَمُ مَنْ يَشاءُ وَ إِلَيْهِ تُقْلَبُونَ .
هركه را خواهد عذاب كند و هركه را خواهد ببخشايد و همه شماها بسوى او برگردانده مىشويد !
22 -
وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ .
شما از خداوند پيش نشويد و او را عاجز نسازيد نه در زمين و نه در آسمان . و شما را جز او نه خداوندى است نه كارسازى ، نه يارى !
23 -
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ لِقائِهِ أُولئِكَ يَئِسُوا مِنْ رَحْمَتِي وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ .
آنان كه بسخنان خداوند و ديدن او و ديدن پاداش او كافر شدند ، آنان از رحمت من نااميد ماندند و آنان را عذابى است دردنما !
24 -
فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنْجاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ .
پاسخ قوم ابراهيم نبود جز آنكه گفتند : او را بكشيد يا بسوزانيد ، پس خداوند او را از آتش نجات داد . و در اين كار نشانهائى است براى گروهى كه ايمان آوردهاند .
25 -
وَ قالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثاناً مَوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَ يَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ .