آيهء 195
وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ .
ضحّاك گفت : نفقه كنيد شما كه توانگرانايد فر درويشان اندر طريق غزو به حديبيه .
و ابن عبّاس گفت : چو پيغامبر ياران را بفرمود كه فا او بروند به حج ، كسهايى از درويشان گفتند چگونه كنيم ما را زاد نيست . اين آيت بيامد و بفرمود مر توانگران را تا هزينه كنند فر درويشان اندر راه حج . و به دست خويش خويشتن را هلاك مكنيد .
حسن بصرى و جماعتى از مفسّران گفتند : كه زفتى مكنيد كه نفقه از درويشان فاز داريد ، كه هلاك شوند .
و بو ايوب انصارى گفت : اين آيت به شأن ما آمد ، خويشتن را هلاك كردن ، تخلّف كردن بود از غزوكردن فا پيغامبر عليه السّلم ، و نشستن بود به مدينه فا عيال و فرزند .
و براء ابن عازب گفت :
وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ .
تفسيرش آن بود كه بنده گنه كند ، از رحمت خداى عزّ و جلّ نوميد شود و گويد مرا توبه نيست .
وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ .
سفيان ثورى گفت : گمان نيكو بريد به خداى كه ما را بيامرزد كه خداى نيكو گمانان را دوست دارد .
و مقاتل گفت : نفقهى نيكو كنيد اندر طاعت خداى و به حسبت كنيد كه خداى مر نيكوگمانان را دوست دارد . [ 64 ]
آيهء 196
وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ .
و تمام كنيد حج را و عمره را از بهر خداى را عزّ و جلّ ، چنان كه ابتدا كرده باشيد .
مفسّران گفتند : تمامى حج آن بود كاندر راه حج زنا نكنيد ، و دشنام ندهيد ، و معصيت نكنيد ، و فا ياران خويش نستيهيد .
و بهرى گفتند : كافران حج كردندى به تلبيه اندرون مر خداى را عزّ و جلّ همباز گرفتندى . خداى مومنان را بفرمود ، چو حج بكنيد ، خالص مرا كنيد ، و مر تلبيهى شما را فا شرك مياميزيد .
فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ .
و گر شما را به راه حج اندرون فاز دارد از حج بيمارى يا دشمن يا علّتى كه شد نتوانيد ، فر شما آنچه