مقيم باشد به مكه ، و ز مسافران باشد ؛ و هركه اهل او اندر حرم باشد ، فرو قربان واجب نشود و نه روزه .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ .
[ 66 ] بترسيد از خداى ، و حلال مداريد اندر حج و عمره آنچه نشايد مر شما را .
وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ .
و بدانيد كه عقوبت خداى سخت است مر ان كس را كه عقوبت كندش .
آيهء 197
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ .
عبد اللّه بن مسعود گفت و ابن عبّاس و ابن عمر : وقت حرم گرفتن مر حج را ماه شوّال است و ذو القعده و ده روز ذو الحجّه . هران كسى كه برون اين ماهها حرم گيرد ، سنّت را خطا كرده باشد .
فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ .
و هركه حرم گيرد و فر خويشتن واجب كند اندرين ايام حجى .
فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِي الْحَجِّ .
فضول نى دشنام نى و ستيهيدن نى فا يار ، اى نام زنا مبراد .
و بهرى گفتند : زنا مكناد و دشنام مدهاد و فا عديل به راه مستيهاد « 1 » .
وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ .
و هرنيكوى كه كنيد اندر راه حج خداى آن را بداند و فر ان ثواب دهد اندران جهان .
وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى .
ضحّاك گفت : اهل يمن چو مسلمان شدند ، به حج آمدندى فىزاد ، و گفتندى كه خداىمان روزى بدهد . اين آيت بيامد ، گفت : زاد فرداريد مر راه حج را ، و فر مردمان تكيه مكنيد .
ابن عبّاس گفت : زاد فرداريد بدان مقدارى كه خويشتن را از روى خلق فى نياز داريد ؛ وار نى فر خداى توكّل كنيد ، كه بهترين راههاى زاد اين جهان پرهيز است .
وَ اتَّقُونِ يا أُولِي الْأَلْبابِ .
و ز من بترسيد يا خردمندان ، و به كسى ميل مكنيد جز به من .
و مكحول گفت : معنى آنكه زاد فر داريد ، اى يار نيك طلب كنيد مر سفر را .
آيهء 198
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ .
كلبى گفت : چو دههى گوسپندكشان اندر آمدى ، دست از بيع و ز شرى فاز گرفتندى ، و پيش از روز ترويه به يك روز ، و روز ترويه و روز عرفه [ 67 ] بازارها فرداشتندى ، اين آيت بيامد :
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ .
فر شما مومنانايد بزه نى .
أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ .
كاز خداى طلب
هامش
( 1 ) . متن : مستيها .