تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 712

مساهمون:

ص٧١٢
خضرت لون آن ناميده شده بدان جهت آنكه در آن جوز السرو و ورق الاس و زرنيخ و زعفران داخل است شيخ رئيس كفته كه اين معجون بزرك كثير المنافع است از براى اطفال و صبيان مانند صرع و لقوه و كزاز و قولنج ايشان و بسيار نافع است از براى اختناق ارحام زنان و معدل و زياده امدن خون است و رياح رحم را ساكن كرداند

صنعت آن به نسخه شيخ الرئيس

جفت آفريد بيخ بيروج سليخه تخم حرمل رازيانه حبّ بلسان زراوند طويل زراوند مدحرج مشك تركى خالص عنبر اشهب از هريك چهار درم دانه هيل چهارده درم و در نسخهء ديكر چهار درم است افيون قسط تلخ جوزبوا پوست هليله زرد از هريك دوازده درم وجّ تركى هشت درم قرنفل بيست و چهار درم قرفة و معجون كسر تا زرنيخ زرد بزر السوس از هريك دو درم درونج عقربى سكبينج مرمكى دهن دسترجان از هريك شش درم ناغيت نارمشك بزر البنج سفيد بسباسه سعد كوفى زعفران از هريك ده درم مغاث ميعه سائله از هريك پانزده درم مورد اسفر و برك مورد جوز السرو و جوز ابهل از هريك سه درم كوبيده بيخته بعسل مصفى سه وزن ادويه معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بوقت حاجت به كار برند و قوتش تا پنج سال باقى ميماند و در نسخه ديكر مسطور است كه دواى خشك را كوبيده و بيخته صموغ را در ميچحنتج بخيسانند و بيالايند و جمله را با انكبين صافى نموده به قدر حاجت بسرشند شربتى بعد از شش ماه از يك درم تا يك مثقال است و اجزاى اين نسخه سى و چهار جزو است سواى معجون كسرتا و عسل و ميچحنتج و وزن انها دويست و سى و پنج درم است و مزاجش كرم است در اخر درجه اول و خشك است در درجه سيوم

معجون كسرتا مستعمل در كاسكبينج

صنعت آن

بكيرند قصب الذريره اظفار الطيب ميعهء سائله كندر از هريك چهار درم اشنه قرفة الطيب زعفران از هريك يك درم مشك تبتى عود قمارى از هريك نيم درم كوبيده بيخته به شراب ريحانى كهنه بسرشند و بكذارند تا خمير شود پس استعمال نمايند و بعضى درين نسخهء بجاى شراب ماء العسل اورده‌اند و اين نسخهء بجاى شراب ماء العسل آورده‌اند و اين نسخه نه جزو است و وزن جميع بيست درم است و مزاجش كرم است در اخر درجه دويم و خشك است در وسط دويم

كاسكبينج به نسخه سيد اسمعيل در ذخيره

صنعت آن

سليخه سياه جفت افريد اصل يبروح رازيانه حبّ بلسان زراوند مدحرج زراوند طويل مشك تركى خالص عنبر اشهب از هريك چهار درم هيل‌بوا چهارده درم تخم هراز اسپند ابهل جوز السرو از هريك چهار درم افيون قسط جوزبوا پوست هليله زرد از هريك دوازده درم قرنفل بيست درم و چهار درم قرفة الطيب معجون كسرتا زرنيخ زرد تخم سوسن از هريك دو درم وج تركى هشت درم سكبينج درونج عقربى ميعه سائله از هريك شش درم فرنجمشك بيست و چهار درم بسباسه سعد كوفى نارمشك زعفران از هريك ده درم مغاث بغدادى پانزده درم مورد اسفرم چهار درم ادويهء خشك را كوبيده و بيخته صموغ را در ميچحنتج حل كرده بيالايند و مجموع را بعسل مصفى سرشته معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى از يك درم تا يك مثقال

صنعت معجون كسرتا مستعمل درين معجون به نسخه سيّد اسمعيل كه در ذخيره ذكر كرده

قصب الذريره اظفار الطيب كندر ميعه سائله سعد كوفى از هريك چهار درم اشنه خرفه قرنفل زعفران از هريك دو درم مشك تبتى عود قمارى خام از هريك نيم درم ادويه را كوفته بيخته ميعه سائله در شراب انكورى حل كرده ادويه را بان سرشته اقراص سازند و در سايه خشك نمايند و نكاه دارند و وقت حاجت به كار برند

و ايضا لخلخه منوم افيونى است

صنعت آن

زر ورد پوست بيخ لفاح از هريك يك درم افيون يك دانك كافور قيصورى زعفران از هريك دو دانك ادويه را سوده در كلاب و عرق نيلوفر و آب برك كاهو تازه داخل كرده لخلخه نمايند

لخلخه ديكر كه خواب اورد به نسخه شفائى

صنعت آن

بيخ لفاح تخم كل سرخ از هريك يك درم كوفته و بيخته در آب برك كاهو ريخته افيون رنكى كافور دو دانك در آن حل كرده در ظرفى كنند و ببويند و اكر در شيشه باشد بهتر است

و ايضا لطوخات است

لطوخى كه درد شقيقه را نافع باشد منقول از شفائى

صنعت آن

مرمكى تخم كاهو از هريك يك درم بزر البنج كثيرا از هريك دو دانك افيون نيم‌دانك كوفته بيخته به سركه بسرشند و بر كاغذ پاره كشيده بر شقيقه بچسبانند درد سر را ساكن كند

لطوخى ديكر كه همين عمل كند

صنعت آن

زعفران افيون دم‌الاخوين صمغ عربى به سفيدهء تخم مرغ سرشته بر صدغين بچسبانند

لطوخى ديكر كه نيز همين خاصيت دارد

صنعت آن

تخم كاسنى تخم كاهو از هريك دو درم حضض مكى سه درم افيون نيم درم كوفته بيخته بلعاب بزرقطونا سرشته بر دو پاره كاغذ كشيده بر صدغين بچسبانند

[ لطوخى افيونى مستعمل در شقيقه ]

لطوخى افيونى مستعمل در شقيقه كه امساك نبض شريان شقيقه مىكند ساكن ميكرداند درد را

صنعت آن

تخم كاهو يك درم بزر البنج دو دانك مرمكى صافى يك درم افيون نيم‌دانك كثيرا دو دانك ادويه را كوفته به سركه سرشته طلا كنند بر كاغذى مربع و بچسبانند بر صدغ

و نيز محمودى جواهر دار است

صنعت آن

ياقوت رمانى مرجان قرمزى بسد جدوار خطائى عنبر اشهب ورق نقره قرنفل عود هندى خام قاقله صغار دارچينى زنجبيل خشك مربا درونج عقربى اسارون سنبل الطيب ساذج هندى تخم كرفس از هريك دو مثقال لعل بدخشى ورق طلا مشك تركى از هريك يك مثقال مرواريد ناسفته بزرك دانه آبدار غلطان كهربا شمعى بهمن سرخ زرنباد از هريك سه مثقال خصية الثعلب مصرى پنج مثقال مصطكى رومى زعفران از هريك پانزده مثقال فلفل سياه بزر البنج سفيد از هريك بيست مثقال افيون كازرونى سى مثقال عسل مصفى سه وزن ادويه بدستور مقرر مرتب نمايند

و ايضا مروخ افيونى است

مروخ نافع از براى سهر مفرط

صنعت آن

اندكى از افيون و زعفران را در روغن بنفشه حل كرده بر بينى و صدغين مروخ نمايند

مروخ نافع جهت جرب و جروح

صنعت آن

افيون نيم مثقال سربخ ربع مثقالى آهك ربع و ثمن مثقالى اجزا كوبيده در روغن سرشف شش مثقال مخلوط نموده مروخ نمايند و يا بطريق مرهم ساخته بر عضو مجروح بكذارند

و نيز از آن جمله معاجين افيون‌دار است

[ معجون ابو ماهر مسمى بترياق ]

معجون ابو ماهر مسمى بترياق جهت قروح كرده و مثانه و مجارى بول و احتباس آن و حرقة البول مزمن و امراض رحم را بسيار نافع و مدر حيض و مسكن دردهاى اعضاى تناسل و مانع صعود ابخره بدماغ و مقوى اعضا است و قدر شربتش در اول علت يك مثقال با سه اوقيه شير الاغ و هفت درم ماء العسل و در مزاج بسيار حار با شربت به و رب غوره و در وسط علت دو مثقال با هفت درم آب برك بارتنك مطبوخ و پنج درم ماء العسل و در اخر علت كه چرك پاك شده باشد و خوناب آيد يك مثقال و ربع با شربت مورد و يا رب غوره و امثال آن و جهت ادرار حيض با آب نخود منقوع و مانند آن از ادويهء مدر حيض

صنعت آن

كل مختوم تخم خطمى تخم خبازى تخم خرفه مقشر مغز تخم خيارين مغز تخم خربزه مغز تخم كدوى شيرين دم‌الاخوين از هريك پنج مثقال طين قبرسى پانزده مثقال طين ارمنى مغسول ده مثقال ودع محرق شاخ كاو كوهى سوخته بسد مرواريد از هريك يك مثقال و نيم عصاره لحية التيس فطراساليون زوفاى خشك صعتر تخم كرفس انيسون از هريك چهار مثقال صمغ و نشاسته كثيرا حب القلت كه بهندى كلتهى نامند حب الصنوبر خرنوب نبطى مغز بادام كوهى مغز بادام شيرين مقشر از هريك هفت مثقال سماق منقى غوره خشك طين فارسى كه كل شيرازى است ريوند چينى رامك طلق محلوب خشخاش سفيد و سياه بزر البنج از هريك سه مثقال حب الكاكنج چهل عدد افيون رب السوس از هريك دو مثقال با عسل كف كرفته سه وزن ادويه كه پانصد و هفتاد مثقال باشد