على الرسم معجون سازند
معجون اختلاف به نسخه شفائى اسهال بلغمى را سودمند بود
صنعت آن
جندبيدستر ميعه بزر البنج افيون زعفران مرمكى اسارون تخم كرفس سليخه سنبل الطيب كل ارمنى كل انار فارسى انيسون كرويا صمغ عربى اجزا مساوى الوزن كوفته و بيخته با سه چندان كف عسل كرفته بسرشند شربتى مقدار نيم درم با رب به يا رب مورد بدهند كه نافع است
[ معجون ارسطوماخس ]
معجون ارسطوماخس و در بعضى كتب معجون ارسطيناخس به نظر رسيده عجيب الفعل است از براى سعال و نفث الدم و قرحه رئه و مده مجتمعه در صدر و ريهء و خرق عضلات و قى الطعام و هيضه و خلفه و علل مثانه و اختناق رحم و حميات نائبه بايد كه خورده شود پيش از وقت نوبت بيك ساعت و نيز نافع است ردآءت مزاج را و سموم ملدوغه و مشروبه را
صنعت آن
دارچينى قسط بازرد جندبيدستر افيون فلفل سياه دارفلفل ميعه سائله از هريك يك اوقيه عسل مصفى يك قسط كه يكصد و هشتاد درم باشد ادويه را كوبيده و بيخته بازرد را در عسل حل كرده صافى نموده بقوام اورند و ادويه را بان بسرشند و در شيشه يا ظرف نقره يا چينى نكاه دارند شربتى به قدر ترمسى با ماء العسل و دوقو و سوسن كه بانكشت در آن سه قطره روغن كنجد چكانيده باشند و اين تركيب هشت جزو است و وزن آن هشت اوقيه و مزاج آن كرم است در نيم درجه و خشك است در دو درجه و نيم
معجون اسود زحير و اسهال كهنه را نافع است
صنعت آن
افيون مصرى جندبيدستر ميعه سائله بزر البنج زعفران اسارون مرمكى تخم كرفس سليخه انيسون سنبل الطيب كل ارمنى اجزا همه مساوى الوزن كوفته بيخته با سه وزن مجموع ادويه عسل مصفى بسرشند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند و اكر جوز ماثل و زنجبيل و ريوند چينى از هريك ازين سه جزو دو درم اضافه نمايند جائز است و بقول بعضى بعد از چهل روز استعمال توان نمود و در نسخه ديكر وزن افيون و بزر البنج از هريك دو درم است
[ معجون اعظم و آن را معجون اسود نيز نامند ]
معجون اعظم و آن را معجون اسود نيز نامند و صاحب كامل الصناعة آن را باسم كندرى ذكر كرده زحير و اسهال مزمن را به نهايت نافع است
صنعت آن
جندبيدستر افيون بزر البنج سفيد كندر ذكر ميعه سائله مرمكى اسارون زعفران نانخواه اجزا متساوى بعسل بسرشند و در كامل الصناعه جلنار و طين ارمنى و تخم كرفس و سليخه داخل كرده و نسخه شفائى مساوى نسخه كامل الصناعه است الا آنكه كندر و نانخواه داخل ندارد
[ معجون افيونى حكيم عماد الدّين محمود شيرازى ]
معجون افيونى حكيم عماد الدّين محمود شيرازى از نهايت اعتقاد به اين معجون آن را مسمى به تركيب محمودى نموده و در خواص مثل افلونياى فارسى است
صنعت آن
فلفل بيست مثقال دانه هيلبوا قرنفل سنبل الطيب مصطكى ريوند چينى بسباسه اسارون انيسون تخم كرفس دارچينى افتيمون زنجبيل كافور قيصورى زعفران از هريك دو مثقال ورق كل سرخ سه مثقال بزر البنج سفيد پنج مثقال افيون كازرونى پانزده مثقال ادويه را كوفته بيخته بروغن كاو يا بادام شيرين چرب نموده بعسل سفيد خوشبو مصفّى سه وزن ادويه بسرشند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى نيم درم
معجون افيونى نافع از براى اسهال معدى از رطوبت حائل ميان غذا و جرم معده
صنعت آن
افيون كازرونى بزر البنج سفيد جندبيدستر ميعهء سائله زعفران بزر لسان الحمل اسارون كندر نانخواه اجزا متساوى كوفته بيخته با سه وزن ادويه عسل مصفى بسرشند شربتى به قدر فندقى
[ معجون افيونى منقول از خط حكيم عماد الدين محمود ]
معجون افيونى منقول از خط حكيم عماد الدين محمود مزبور در معالجات تاليف معزّى اليه نافع از براى زحير بسبب رطوبت امعا كه بان خون بسيار باشد و نيز نافع است از براى مده و صديد
صنعت آن
جندبيدستر اشق از هريك پنج درم نانخواه وجّ تركى افيون از هريك دو درم كوفته بيخته بعسل سه وزن ادويه بسرشند شربتى دو دانك
[ معجون افيونى مستعمل در قولنج ]
معجون افيونى مستعمل در قولنج كه خواب اورد و درد را ساكن كرداند و قولنج را بكشايد
صنعت آن
فلفل نانخواه سداب فودنج خشك جندبيدستر زيرهء كرمانى حب الغار از هريك سه درم افيون بزر البنج يبروح الصنم از هريك يك درم محموده مشوى يك درم كوفته بيخته با عسل سفيد مصفى سه و زن مجموع ادويه معجون سازند شربتى يك مثقال
[ معجون بارزد افيونى ]
معجون بارزد افيونى دندان را بيحس كند و وجع آن را تسكين دهد هركاه از حرارت باشد و علامت آن استراحت از آب سرد است
صنعت آن
بارزد بزر البنج افيون ميعهء سائله از هريك دو درم فلفل انكوزه شاهتره از هريك يك درم كوفته بيخته با دوشاب انكورى سرشته اندكى بر دندانى كذارند كه وجع دارد
[ معجون بدل افيون حكيم عماد الدّين محمود ]
معجون بدل افيون حكيم عماد الدّين محمود كه به جهت شخصى كه معتاد بافيون بود و استسقاى زقى داشت تاليف نموده
صنعت آن
فلفل سياه بيست مثقال قرنفل تخم كرفس وجّ تركى از هريك ده مثقال مغز تخم كاشم بزر سيساليوس بزر البنج سفيد از هريك پنج مثقال حب الغار برك سداب رب السوس از هريك دو مثقال زعفران پنج مثقال افيون پانزده مثقال ريوند چينى يك مثقال كوبيده بيخته با عسل مصفى سه وزن ادويه معجون سازند و بعوض افيون دو چند وزن افيون ازين معجون خورده شود
صنعت اين معجون به نسخهء ميرزا محمد باقر بن حكيم عماد الدين محمود معروف بميرزا بزرك
اسارون وجّ تركى فوة الصّباغين دارچينى قرنفل تخم كرفس از هريك ده مثقال فلفل بيست مثقال مغز تخم خربزه كاشم بزر البنج سفيد سيساليوس زعفران از هريك پنج مثقال حب الغار برك سداب ربّ السوس از هريك دو مثقال ريوند چينى يك مثقال افيون پانزده مثقال اجزا كوفته بيخته با سه وزن ادويه عسل مصفى معجون سازند
[ معجون بزمآرا شاهجهانى ]
معجون بزم اراشاهجهانى بسيار مفرح و منشط و مقوّى قوى و ارواح و اعضاى رئيسه و آلات تناسل است
صنعت آن
مرواريد ناسفته بهمن سفيد سليخه پوست زرد اترج عود قمارى جوزبوا بسباسه تخم بالنكو تخم فرنجمشك ورق نقره عنبر اشهب از هريك دو توله ياقوت رمانى كهربا بسد بهمن سرخ كبابه چينى ساذج پوست بيرون پسته كل سرخ صندل سفيد عاقرقرحا بيخ لفاح تازه روغن بلسان مغز تخم خيارين مغز چلغوزه مغز بادام مقشر مشك از هريك يك توله يشب لعل بدخشى از هريك نيم توله قرنفل سنبل قاقله صغار دارچينى سعد كوفى زنجبيل اسارون مصطكى خولنجان مصرى خصية الثعلب از هريك سه توله فلفل مقشر زعفران از هريك پنج توله بزر البنج سفيد افيون مصرى خالص مصفى از هريك چهار توله ورق طلا هفت توله كلاب يك شيشه شربت فواكه قرص عنبر مسحوق از هريك نيم سير اكبرى قند سفيد يك سير اكبرى عسل مسعودى سه سير اكبرى بدستورى كه رسم است تركيب نمايند شربتى غير معتادين افيون را نيم مثقال و معتادين افيون را مراخور عادت بعد از چهار ماه ميل فرمايند و تا هفت سال قوتش باقى ميماند
معجون بولس حافظه را قوت دهد نسيان را نافع بود
صنعت آن
بلادر افيون از هريك شش مثقال قسط تلخ سداب فلفل سفيد از هريك بيست مثقال عسل سه چهار يك بطريق معهود معجون سازند
[ معجون ربع ]
معجون ربع از مجربات حكيم عماد الدين محمود شيرازى فرموده كه روز نوبت تب در ساعت قبل از تب دو نخود تا نيم مثقال آن را تناول نمايند البته در سه نوبت قطع كند اين معجون مسمى بحب لؤلؤ است
صنعت آن
جندبيدستر حليّت قرنفل دارچينى عود شونيز مرمكى صافى ميعهء سائله از هريك سه درم افيون سداب فلفل از هريك يك درم عسل به وزن مجموع ادويه را كوفته بيخته بعسل سرشته حبوب سازند و به ورق طلا و نقره پيچيده نكاه دارند
معجون ربع محمد بن ذكريا رازى
او نيز فرموده كه زياده از سه چهار نوبت احتياج نمىافتد و قدر شربتش به مقدار سابق است
صنعت آن
افيون كازرونى كهنه هفت درم زعفران قند مرمكى صافى از هريك