انكورى مرتب نمايند
* افعال و خواص آن
مفرح و منبسط و مقوى معده و در قرابادين كبير نسخ آن ذكر يافت *
* ميسن *
بفتح ميم و سكون يا و فتح سين و نون نيز آمده و بواو بجاى نون نيز ديده شده لغت عربى است بيونانى لوسوس و لطوس نيز نامند
* ماهيت ان
درختى است عظيم برك آن شبيه ببرك كرفس و با زوايد بسيار ثمر آن بزركتر از فلفل و شيرين و خوش طعم و خوشبو و مثلث شكل مائل بزردى و نيز كفتهاند به قدر كنار كوچكى و سياه با تندى است و چوب درخت آن مائل بسياهى و سرخى و صلب و خوشبو و برى و بستانى مىباشد
* طبيعت ان
در دوم كرم و خشك و بستاني آن معتدل
* افعال و خواص آن
آشاميدن ثمر آن جهت سرفه و تقويت معده و حبس اسهال و تنقيهء رطوبات و لبن آن را اهل شام براى سرفه مستعمل دارند و احتقان بنشارهء چوب آن جهت قرحهء امعا و سحج مفيد الاورام و البثور ضماد آن جهت داء الفيل و تحليل اورام مجرب دانستهاند الزينة طبيخ آن جهت استحكام نمودن بيخ موى و منع آن از اسقاط و چون شاخ و بيخ آن را سوده بر اورام صلبه بندند تا سه روز متوالي و هر روز تجديد نمايند در تحليل آن مؤثر و در رفع فتق نيز مجرب كفتهاند *
* ميسنون *
بفتح ميم و سكون يا و فتح سين مهمله و ضم نون و سكون واو و نون به فارسى كرم ايوب نامند
* ماهيت ان
جسمي است حجرى باريك طولاني به مقدار تخم خرما و از ان بلندتر نيز و سفيد خاكسترى رنك و اندك رخو و كفتهاند نوعى از زبد البحر است
* طبيعت ان
كرم و خشك
* افعال و خواص ان
آشاميدن آن جهت استسقا و سپرز و تفتيت حصاة و درد كرده و احتباس حيض نافع و ذرور آن مجفف رطوبات جروح و قروح و التيام دهندهء آنها و تجفيف قروح سر و در سائر افعال مانند زبد البحر است و مذكور شد *
* ميعهء سائله *
بكسر ميم و سكون ياء مثناة تحتانيه و فتح عين مهمله و ها لغت عربي است و لبني نيز و بهندى سلارس نامند و درخت آن را بفرنكي اسطراكه ليكه كويند يعنى نرم و ميعه مشتق از ميعان است
* ماهيت ان
صمغ و يا لبن درختى است بسيار خوشبو و كفتهاند درخت آن شبيه بدرخت سفرجل است و آن را در بلاد شام عبهر نامند و كفتهاند صمغ درخت مران است و اصناف مىباشد و آنچه خودبخود از درخت تراوش كند مانند صموغ ديكر بهترين اصناف است و رنك آن اشقر مائل بزردى و بقوام عسل مىباشد و آنچه از فشردن اجزاى درخت آن اخذ مىنمايند مائل بسرخى و غليظتر مىباشد و اين متوسط است و آنچه اجزاى درخت آن را در آب طبخ مىدهند و مىمالند و صاف مىكنند پس آن را مىجوشانند تا غليظ مىكردد سياه و ثقيل مىباشد و اين مسمى بميعهء يابسه است و صاحب كتاب مرشد كفته يك نوع آن سفيد مىباشد و يك نوع سرخ بالجمله قوت آن تا ده سال باقي مىماند
* طبيعت ان
در سوم كرم و در دوم خشك
* افعال و خواص ان
مقوى و محلل رياح و منضج و ملين و با قوت قبض و تجفيف اعضاء الراس و النفس و الغذاء و النفض جهت سرفه و زكام و خدر و كزاز و رعشه و انحدار رطوبات از دماغ و تنقيهء آنها و درد سينه و رئه و كرفتكى آواز و تقويت اعضاى باطنى و استسقا و سپرز و كرده و مثانه و ادرار بول و حيض و درد كمر و وركين و آشاميدن سه درم آن با آب كرم مسهل بلغم به قوت تمام و طلاى مطبوخ آن با روغن زيتون جهت خدر و كزاز و رعشه و ماندكي اعضا و بخور آن نيز جهت نزلات و كزاز و قطور آن جهت امراض كوش و رياح غليظهء آن و فرزجه و بخور آن نيز جهت احتباس حيض الاوجاع و غيرها ضماد آن جهت اوجاع مفاصل و نقرس و در ضمادات آنها مقوى فعل آنها و طلاى آن جهت جرب و آشاميدن سه درم آن با آب كرم جهت جذام و بخور آن نيز مضر رئه و مصلح آن مصطكى مقدار شربت از يك مثقال تا سه درم بدل آن روغن ياسمين و جند بيدستر و نزد بعضى به وزن آن قطران و ثمن آن زفت رطب است و از اجزاى غاليها است *