كزاز و درد كلو و سرفهء رطوبي كهنه و تنقيهء سينه از اخلاط لزجه و ربو و ضعف جكر و تحليل رياح آن و رياح بواسير و خون منجمد در احشا و بواسير و عسر ولادت و احتباس حيض و عرق النسا و نقرس و وجع ظهر و ادرار بول و حيض و شير و تفتيت حصاة كرده و تفتيح سدد و اسهال بلغم نافع و چون با ادويهء مسهلهء حاده بياميزند دفع حدت آن مىنمايد و چون از مقل صافى سرخ رنك عربى مقدار دو مثقال بسايند و با ماء العسل بياشامند منحدر مىكرداند بلغم را و ضماد مقل عربي جهت تحليل اورام حلق و حنجره مفيد و شيخ الرئيس كفته قوت تليين صقلبى زياده از غير آنست و آشاميدن يك درم آن با شير تازه دوشيده جهت تقويت باه و بغدادى كفته چون ارادهء تليين طبيعت نمايند مقل را بكوبند و آب كرم بران ريزند و بياشامند اسهال بلغم نمايد و ضماد مسحوق مطبوخ آن با سه وزن آن سبوس كندم كه بجاى آب آب انكور و يا رب آن باشد با قدرى روغن كاو جهت ورم شقيقه مجرب و ضماد آن با آب دهن صائم جهت ورم پلك چشم و اورام صلبهء جكر و باد فتق و با اندكى سرنج جهت اسقاط دانهء بواسير و ثآليل خصوص تازهء آن و نيز ضماد آن جهت اورام صلبه و تحليل رياح غليظه و امراض رحم و مقعده و بواسير خصوص با آب كندنا و بتنهائي جهت تقويت باه و ضماد آنكه با كفى باقلا جوش داده خمير نموده باشند جهت قبلة الماء اطفال و باد فتق و قيلة الامعا را نيز به تخصيص مفيد و احتقان آن جهت بواسير و بخور آن جهت بواسير و انتفاخ رحم و انضمام فم آن و انحدار جنين و دفع فساد هوا كه بسبب عفونت رطوبت بسيار و يا كشتار و يا مردار بسيار باشد و حمول آن نيز جهت رفع انضمام فم رحم و انحدار و جذب جنين و قطع بواسير و رطوبات مائل از رحم و نشف آنها مفيد السموم آشاميدن و طلا نمودن آن نيز جهت دفع سميت لسع هوام الاورام و البثور ضماد آن جهت تليين اورام و تقعد عصب و فسخ عضل و خون منجمد تحت جلد و به آب دهن صائم جهت قوبا و ضماد ممزوج خمير كردهء آن با باقلا جوش داده جهت اسقاط ثآليل آويخته و تحليل اورام بلغميهء صلبه و ضماد مقل اليهود جهت تحليل خنازير و آشاميدن مطبوخ آن جهت اورام باطنيه مضر رئه مصلح آن كثيرا مضر كبد مصلح آن زعفران مقدار شربت آن يك درم بدل آن دو ثلث آن مرمكي و ربع آن صبر است و اطريفلات مقلي و بخور و حبوب و دهن و اضمده و اقراص و مراهم و معجون آن در قرابادين كبير مذكور شد
* مقل مكي *
ماهيت آن اسم ثمر درخت دوم است و با عفوصت و خشونت و با حلاوت و تر آن را نهش و خشك آن را و قل نامند و ماكول است و مىخورند آن را و درخت آن در شكل و ثمر شبيه بدرخت خرما
* طبيعت ان
سرد و خشك
* افعال و خواص ان
قابض اعضاء الغذاء و النفض مقوى معده و حابس اسهال و سيلان خون و طبيخ آن جهت تقطير البول و نفث الدم و جلوس در ان جهت دفع انفجار خون ركها و آشاميدن طبيخ درخت آن جهت قروح مزمنه و تنقيهء بلغم نطول ليف سوختهء آن جهت جرب و حكه و منع تولد قمل موثر است
* مقنعه *
بضم ميم و سكون قاف و كسر نون و فتح عين مهمله و ها
* ماهيت ان
عبارت از شير كاو است كه كرم كرده عصارهء خرنوب شامى اضافه نموده باشند
* افعال و خواص ان
جهت ماليخوليا و خشونت سينه و تسكين تشنكي و تلخي دهان و دفع تپها و اخلاط سوداوى حاصل در معده و ضعف جكر و حرقة البول و جرب و حكه مفيد است
* مقدونس *
بفتح ميم و سكون قاف و ضم دال مهمله و سكون واو و ضم نون و سين مهمله
* ماهيت ان
كرفس ماقدون است كه فطراساليون نامند و در حرف الفا مذكور شد
* فصل الميم مع الكاف
* مكهاره *
بفتح ميم و كاف و ها و الف و فتح راء مهمله و ها آن را مكهانه بنون بجاى را نيز كويند لغت هندى است