در طى ذكر آن مذكور شد و خواص كليهء آنها و آنچه مذكور نشده درينجا بيان مىيابد و قوىترين زهرهاى حيوانات چهارپا زهرهء كاو پس زهرهء خرس پس زهرهء بز پس زهرهء كوسفند است و اسلم زهرهاى طيور زهرهء خروس و ماكيان و كبك و سائر زهرهاى طيور اقوىاند از حيوانات چهارپا وقتىكه نسبت داده شود طائر را بماشي و صيدكننده و از زهرهاى بسيار قوى و لذع زهرهء جوارح است خصوص بزرك آنها و زهرهء شيوط و سمك مسمي بعقرب و سلحفات اقوىاند از زهرهء حيوانات چهارپا و ضعيفترين زهرها زهرهء خنزير است و نيز هريك از زهرها بحسب نرى و مادكى حيوان و اختلاف احوال از سيرى و كرسنكي و سيرابي و تشنكي و وحشي و اهلى و رياضت و تعب و دوندكى و سرعت سير و پرواز و راحت و آرام و يك جا بستن و در قفص بودن و تعليف و غيرها باشياى حاره و بارده مختلف مىباشد چه از حيوان نر مطلقا كه در هنكام كرسنكى و آتش و دوندكى و غيرها از اسباب مسخنه اخذ نمايند كرمتر و خشكتر و با حدت و اقوىاند و از مادهء خصى و هنكام مخالف آن امور از اسباب مبرده اخذ نمودن در كرمي و خشكى و حدت كمتر و ضعيفتر مىباشند و زهرهء انواع ماهيان حاد و قوى مىباشد خصوص زهرهء شيوط كه سمى است و زهرهء انواع مارها سم قاتلاند و بهترين آن مطلقا زرد مائل بسرخى برنك طبيعى آنست و بدترين آن زنكارى و سرخ تيره آنست
* طبيعت ان
مطلقا تا چهارم كرم و خشك
* افعال و خواص ان
حار جالى و شديد النفوذ اعضاء الراس مفتح سده خيشوم و مصفاة و قطور مراره دب جهت قروح تازه كوش و قطور زهره رخمه با زيت جهت ثقل سامعه و با عصارهء كراث نبطي براى طنين و ثقل سامعه و اغتسال سر بزهرهء كاو نر و با نطرون و طين قيموليا براى حزاز و دلوك مرارهء سلحفاة جهت قلاع خبيث دهان اطفال و زهرهء اردك خانكي با دوغ سعوطا در جانب موافق جهت رفع شقيقه نافع و اكتحال زهرهء جوارح خصوصا خشك آنها جهت ابتداى نزول آب در چشم و انتشار زهرهء آهو و كوسفند نر جبلي از حيوانات چهارپا و كبك و شيوط جهت غشاوه و زهرهء كرك جهت رفع بياض عين و زهرهء ثور با آب رازيانه باعث حدت بصر و زهرهء خروس و ماكيان و كلاغ و بزاة و مرغان آبى و لقلق و كفتار و خنزير و حيوانات ماكول اللحم و امثال اينها جالى و جهت حدت بصر و تنقيهء قروح آن از اوساخ نافع اعضاء النفض لعوق زهرهء آهو و الاغ با روغن كاو تازه ناشتا در حمام دافع بهرور بود زهرهء كاو نر با عسل جهت خناق و بدستور زهرهء سلحفات اعضاء الغذاء و النفض آشاميدن زهرهء ثور مفتح افواه عروق و بواسير و زهرهء هر حيواني مطلقا مسهل است حتى زهرهء خنزير چون بر ناف بمالند و يا پنبه بدان الوده حمول نمايند تليين و اسهال نمايد و ضماد زهرهء ثور با عسل جهت قروح مقعده و نطول آن جهت وجع رحم و انثيين و ورم شراسيف و فرزجهء زهرهء هر حيواني مدر حيض است و آشاميدن يك درم زهرهء قنفذ با يك درم موم سرشته مخرج جنين و از مجربات شمردهاند و آشاميدن زهرهء چغد با خاكستر چوب كز رافع بول در فراش و طلاى زهرهء مرغ سياه خانكى بر احليل مورث لذت جماع عظيم زنان و محبت مفرط ايشان بمردان و طلاى زهرهء كنجشك با عاقر قرحا و قدرى زيبق بر كنج ران و قضيب و خصيه و ران باعث شدت نعوظ و كويند تا كف پا را بر زمين نكذارند رفع آن نكردد السموم طلاى زهرهء تيس جهت نهش هوام و بدستور زهرهء ثور الاورام و البثور طلاى زهرهء حمار وحش با عسل جهت ثآليل و تحليل اورام و در مراهم حمره داخل كرده مىشود و زهره شير با عسل مانع تزايد اورام و تحليل آنها و رافع خنازير القروح و الجروح طلاى زهرهء كرك جهت التيام جراحات عصب و در زمان سرما مانع تشنج و كزاز مخوف و زهرهء تيس جهت قلع كوشت زائد و داخل مراهمى كه محتاج بمرارات قويه باشند براى قروح عظيمهء قديمه داخل كرده مىشود و طلاى زهرهء هر حيوانى كه باشد با نطرون و راتيانج و طين قيموليا جهت جرب متقرح و زهرهء كاو جهت