الراس سعوط مقدار يك دانك آن منقى دماغ و با آب مرزنجوش جهت منع نزلات و با آب نعناع جهت بدبوئى بيني و ليكن بايد كه كرم نموده باشند و نطول محلول آن در سركه كه غليظ باشد بر سر جهت وجع صدغين و صداعي كه سبب آن معلوم نباشد و با آب مرزنجوش بر منخرين با پر مرغي حابس نزلات مزمنه و ذرور آن مجفف قروح سر و اكثر قروح سائر اعضا و ضماد آن با زيرهء كرمانى بروغن كاو سرشته جهت تجفيف و التيام قروح رطبهء سر و بدستور ضماد آن با كندر جهت انواع قروح و بثور سر مجرب و سريع الاثر و كذاشتن فتيلهء آلوده بدان و افيون و ماميثا و جند بيدستر مخلوط درهم در كوش جهت تنقيهء چرك و ريم و تجفيف قروح و التيام آنها و تسكين اوجاع و تحليل اورام و رياح آن نافع و مضمضهء محلول آن در آب شب محلول در خل عنصل و با سركه ممزوج به آب مطبوخ در ان بيخ هليون و قليلى زنجار جهت رفع قروح متعفنهء دهان و لثهء داميه با سركهء عنصل هر روز جهت قطع خون بن دندان و باعث نيكوئى نكهت يعني خوشبوئى دهان و رفع بدبوى آن و بدستور نكاهداشتن آن در دهان و فرو بردن آن رافع خشونت حلق و تصفيهء آواز و اكتحال و طلاى آن جالي آثار غليظه و بياض و ظلمت بصر و خشونت اجفان و قطع چرك و پر كنندهء قروح چشم بىلذع و حابس و محلل آب نازل در چشم در ابتدا اكر رقيق باشد و نيز اكتحال حل نمودهء آن در آبى كه در ان عروق زعفران و زردچوبه جوش داده باشند و يا در آب اسل يا فودنج نهرى جهت حدت بصر و ابتداى نزول آب و شيخ الرئيس نوشته مغشوش يتوعى آن درين امر بهتر از غير آنست با شير زنان و يا سفيدهء بيضه جهت رمد و بياض رقيق و با آب شقايق النعمان و با فلفل جهت جلاى بياض و ضعف بصر و با عسل جهت سلاق و به آب حلبه و كلاب جهت قرحه و با آب مورد جهت دمعه و جرب و با عصير عوسج و با شقايق النعمان و نيز جهت جلاى بياض به قوت و با كلاب جهت شعيره و با آب ترب جهت كمنة الدم تحت العين و بالجمله بايد كه هركاه ارادهء استعمال آن نمايند در امراض عين خصوصا رمد با شير زنان و يا شير الاغ و يا سفيدهء بيضهء مرغ به كار برند اعضاء الصدر آشاميدن آن با اشياى مناسبه جهت امراض سينه و سرفهء مزمن رطوبي و ربو و عسر النفس و نفس الانتصاب و درد پهلو و سينه مفيد اعضاء الغذاء و النفض آشاميدن صافى خالص آن جهت استرخاى معده و نشف رطوبات آن و تنقيهء اعضاى باطني و تحليل نفخ و رياح و خون منجمد در رحم و تليين بطن و اسهال ماء اصفر و بلغم و قروح امعا و سحج و مغص ريحي و بلغمي و ورم طحال و اخراج ديدان و حب القرع و جنين و ادرار بول و حيض موفوف شده و وجع كرده و مثانه و تليين صلابت آن و تفتيح و انضمام فم آن خصوصا با آب سداب و يا افسنتين و يا آب ترمس و يا راسن جهت امراض رحم و امعاى مذكوره و بدستور احتقان بدان با مياه مذكوره و با آب حلبه جهت صلابت رحم و با آب نعناع جهت بدبوئي دهن و بدستور جلوس در ان و حمول آن در قبل با شراب مسقط جنين بسرعت و در دبر با كندر و زعفران و افيون جهت زحير رطوبى و حمول مسحق سرشتهء آن با آب برك مورد جهت رفع بدبوئى رحم و چون با زيت فلسطين كه زيت ركابى نامند حل نمايند و بر ابهام پاى راست بمالند ما دام كه آلوده باشد از جماع فتور نيابند و ضماد آن با ادويهء مناسبه جهت فتق و با سركه و آب چغندر جهت ادره و فتق و ورم طحال و آشاميدن نيم درم آن با بيضهء نيمبرشت حابس نزف الدم رحم الحمى آشاميدن مقدار يك باقلا با فلفل قبل از نافض حميات به دو ساعت مانع نفض السموم آشاميدن با شراب جهت سموم بارده و طلاى آن جهت نهش هوام الاورام و البثور طلاى آن جهت تحليل اورام بلغميه و خنازير خصوصا با آب ترب الجروح و القروح ضماد و طلاى آن منقي و
مدمل قروح متعفنه و رويانندهء كوشت صالح بر استخوان و مجفف قروح و جروح و مانع تعفن آنها و با كوشت حيوان صدف جهت قطع كوشت مردهء قروح و جروح اعصاب و غضاريف و رويانيدن كوشت بر استخوان عارى از
مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 822
مساهمون: محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
ص٨٢٢