آن خاك صرف باشد مرواريد خوب در انجا مىشود و هرچند سنكلاختر باشد بهتر مىشود و آنچه مشهور است كه مرواريد آب باران نيسان است كه در حين باريدن صدفها بالاى آب مىآيند و دهن كشاده قطرات باران را در جوف مىكيرند و مرواريد مىكردد اصلى ندارد بلكه آنچه بتحقيق پيوسته به نحوى است كه بيان شد و بتفصيل در قرابادين كبير مذكور كشت
* طبيعت ان
در آخر دوم سرد و خشك
* افعال و خواص ان
مفرح و ملطف و مقوى اعضاى باطنى و قوى و ارواح و در تفريح قويتر از ذهب و غوصكننده در تمام اجزاى بدن اعضاء الراس و الصدر و الغذاء آشاميدن سائيدهء آن حابس نفث الدم و نزف الدم و وسواس و جنون و بدبوى دهان و ربو و انواع خفقان و خوف و حزن و فزع سوداوى و امراض قلب و ضعف معدهء حار و كبد و كرده و مفتح سدد و مفتت حصاة و دافع يرقان و حرقة البول و حابس اسهال دموى و مرارى و خون بواسير و حيض و سعوط به آب محلول آن جهت صداع حادث از انتشار احداب عين در مرتبهء اول و اكتحال آن جهت رمد و سلاق و ظلمت بصر و بياض و سبل و كمنه و قرحهء آن مفيد و محلول آن رافع بياض چشم و مقوى و حافظ صحت و سنون آن مقوى لثه و پاك كنندهء چرك دندان و فرزجهء آن در منع حمل مجرب دانستهاند الزينة طلاى غير محلول آن جالي كلف و بهق و رافع آثار جذام و غيرها و محلول آن رافع برص بقول ارسطو القروح و الجروح ذرور آن قاطع سيلان خون اعضاى ظاهرى و قروح و التيام دهندهء آنها السموم آشاميدن و طلا نمودن آن دافع سموم مشروبه و ملذوعه الخواص تعليق آن مقوى دل و در دهان نكاهداشتن آن جهت جذام و در رفع غم و ضعف دل موثر مضر مثانه بقولي مصلح آن بسد مقدار شربت آن تا نيم مثقال بدل آن صدف سفيد است و از چربى و بوى بد و چرك و دود بدرنك و زبون مىكردد و شستن آن در آب برنج مطبوخ كه اندك كرم باشد نه بسيار زيرا كه بسيار كرم آن را فاسد مىكرداند و ماليدن آرد برنج تر كرده بدان نيز صاف كنندهء آنست و خورانيدن درست آن بكبوتر و يا مرغ و بعد از اندك زمانى آن را ذبح كردن و از شكم آن برآوردن نيز باعث تصفيهء آنست و كفتهاند در جوف آن كرم مىباشد و كرمدار آن زبون و علامت آن آنست كه نسبت بمرواريدهاى ديكر ملمس آن كرم مىباشد و كفتهاند در دو طرف روز يعنى صبح و شام رنك آن متغير مىكردد و دستور احراق و حل و جوارش و حب و خميره و دهن و سفوف و اقراص و مفرح و معجون آن در قرابادين كبير بتفصيل مذكور شد و بالجمله طريق حل آن آنست كه سائيده در شيشه كنند و بر ان آب اترج ريزند كه آن را خوب بپوشد و سر شيشه را بسته در ظرفى كه در ان سركه باشد معلق بياويزند و آن ظرف را در سركين اسپ دفن كنند تا چهارده روز پس برآورند حل شده خواهد بود بعضي كفتهاند احتياج بآويختن در ظرف سركه نيست همين در سركين دفن نمودن كافى است
* فصل اللام مع الهاء *
* لهولوقوغراقيس *
بكسر لام و ضم ها و سكون واو و ضم لام و سكون واو و ضم قاف و سكون واو و فتح غين معجمه و راء مهمله و الف و كسر قاف و سكون ياء مثناة تحتانيه و سين مهمله
* ماهيت ان
شجر مصرى است كه كازران استعمال مىنمايند در غسل ثياب و در آب زود نرم مىكردد
* طبيعت ان
سرد و خشك
* افعال و خواص ان
مجفف بىلذع و قابض دماغ و مانع سيلان مواد آشاميدن آن جهت نفث الدم و نزف الدم و اسهال و درد مثانه و ضماد آن جهت جراحات تازه و كهنه نافع است
* فصل اللام مع الياء المثناة التحتانية *
* ليثانولس *
بكسر لام و سكون ياء مثناة تحتانيه و فتح ثاء مثلثه و الف و ضم نون و سكون واو و ضم لام و سين مهمله
* ماهيت ان
ماليقى كفته نباتي است و اصناف بسيار دارد و آنها را كندريات نامند براى آنكه رائحهء بيخ آنها شبيه بكندر است و از