رطبه و قوبا و حزاز و نمله و جرب و حكه و شرى و طلاى آن جالي كلف و آثار صورت و با شراب و عسل جهت نمله السموم ضماد آن جهت كزيدن سك ديوانه مفيد مضر امعا مصلح آن شكر و نبات و بادام شيرين و خشخاش و بيخ آن را ضمادا جهت جميع دردها مفيد و ريشهء درخت آن كرم و خشك
* افعال و خواص ان
جالي و محلل و ضماد آن با روغن كل جهت درد سربارد و كلف و آشاميدن طبيخ آن جهت تنقيهء طحال و كليه و رفع قولنج و اخراج كرم معده و ضماد خاكستر آن جهت سوختكى آتش مفيد و طلاى برك مطبوخ آن با شراب جهت حزاز بيعديل ارسطو كويد چون پنج درم بادام تلخ را كوبيده ناشتا تناول نمايند از شراب مست نكردند و روغن بادام تلخ جالي و محلل و مجفف
* طبيعت ان
در اول دوم كرم و مائل به رطوبت
* افعال و خواص آن
مسهل اخلاط لزجهء چسپنده و سوداويه در نواح معده و با ادويه مناسبه جهت ربو و ورم سپرز و درد كرده و عسر البول و رفع قولنج و اختناق رحم و اورام و انقلاب آن و اخراج حصاة و جنين و قطور آن جهت درد كوش و دوى و طنين و كشتن كرم آن و حمول آن مخرج جنين و مشيمه الزينة طلاى آن جهت رفع آثار رخسار و كلف و چين كونه و شقاق عارض از سرما الجروح و القروح طلاى آن با شراب جهت قروح رطبه و سپرز و حزاز نافع مقدار شربت آن تا چهار مثقال و صمغ درخت بادام شيرين و تلخ نائب مناب صمغ عربى است و بادام نمك پرورده بريان مصلح و معدل نفس است نزد كرسنكي كاذب و باعث بطوء سكر و منقي سينه و مدر بول و مسهل بطن و مورث تخمه و مصلح آن شكر و مثلث و لوزبرى و لوزجبلي درخت آن هر دو از درخت لوز بستانى كوچكتر و برك آن ريزه و كل آن مائل بسرخي و با عطريت و ثمر آن كوچكتر و با تلخي و قبض بسيار و غير جلوز است
* طبيعت ان
در سوم كرم و خشك
* افعال و خواص ان
جهت تقويت معده و رفع رطوبات و بلت و امراض باردهء آن و قئ و اسهال نافع مقدار شربت آن تا سه درم و از كل آن تا دو درم
* لوز البربر *
بفتح دو باء موحده و دو راء مهملهء ساكنه
* ماهيت ان
قسمي از لوزبرى است شبيه بحب الصنوبر و بزركتر از ان و زرد رنك و در جوانب آن شعبهائى كه بمغز آن نرسيده
* طبيعت ان
كرم و خشك و بسيار قابض و روغن آن را زيت السودان نامند و مذكور شد در حرف الزاء مع الياى المثناة التحتانيه
* لوسيماخيوس *
بضم لام و سكون واو و كسر سين مهمله و سكون ياء مثناة تحتانيه و فتح ميم و الف و كسر خاء معجمه و ضم ياء مثناة تحتانيه و سكون واو و سين مهمله لغت يونانى است بمعنى شبيه الذهب و نزد اهل اندلس قصب الذهبى و خويصه مصغر خوصه و لخوخ الما و عود الريح نيز و بهندى جوراوراج ناكهه نيز نامند
* ماهيت ان
نوعي از سراج القطرب است و آن نباتي است قريب بذرعى و بيساق و شاخهاى آن باريك و كرهدار و بر هر كرهي بركها رسته شبيه ببرك بيد و طعم آن با اندك قبضي و كل آن سرخ مائل بزردى طلائي رنك منبت آن آبهاى ايستاده و نيزارها و مستعمل برك و عصارهء آن
* طبيعت ان
در آخر دوم سرد و خشك و انطاكى كرم و خشك در دوم دانسته
* افعال و خواص ان
قاطع رعاف و نزف الدم همه اعضا و فرزجهء برك آن قاطع سيلان حيض و حقنهء آن جهت قرحهء امعا و ضماد آن جهت التيام جراحات و تحليل اورام و با حنا جهت دراز كردن موى و بخور آن كريزانندهء هوام و در قتل موش مجرب دانستهاند مضر رئه مصلح آن عناب مقدار شربت از آب آن نيم مثقال و از برك آن يك مثقال است *
* لوعجيديطوس *
بضم لام و سكون واو و فتح عين مهمله و كسر جيم و سكون ياء مثناة تحتانيه و كسر دال مهمله و سكون ياء مثناة تحتانيه و ضم طاى مهمله و سكون واو و سين مهمله
* ماهيت ان
ابن تلميذ و محمد بن احمد كفتهاند كياهى است برك آن شبيه