تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 795

مساهمون:

ص٧٩٥
مىباشد كه بدست شكسته و جدا مىكردد كه آن را بادام كاغذى مىنامند مغز آن لطيفتر و لذيذتر و شيرين‌تر از نوع صلب آن و برى و جبلي اين نوع را پوست صلب‌تر و دهنيت مغز كمتر و در لطافت و حلاوت نيز ضعيف‌تر از بستانى است و بهترين آن لوز نازك پوست بزرك مغز چرب است

* طبيعت ان

در اول كرم و تر و معتدل نيز كفته‌اند

* افعال و خواص آن

مفتح و حافظ قوتها اعضاء الراس و الصدر حافظ جوهر دماغ خصوص با نبات و جالى اعضاى باطني و مقوى باصره و ملين طبع و حلق و موافق سينه و شيرهء آن با شكر جهت سرفه و خشونت سينه و حنجره و ربو و ذات الجنب و حبس نفث الدم و با نصف آن زفت جهت قطع سرفه از مجربات و سنون پوست صلب سفيد آنكه سوخته باشند و بسرحد رماديت نرسيده باشد جهت تقويت لثه و دندان و جلاى آن اعضاء الغذاء و النفض ملين اعضاى باطني و بطن بسبب جلاى كه دارد و جهت قرحهء امعا و مثانه و زحير حادث از رطوبت معده و مولد مني و مسكن حدت آن و حدت بول و مسمن بدن و با شكر كثير الغذاء و ملين طبع و مفتح و با انجير نيز ملين و جهت قولنج نافع و بادام مطحون ثقيل بر معده و بطئ النزول از ان و رهبشي سريع‌النزول‌تر از ان و بادام مربا در تعذيه و فربه نمودن بدن بهتر و در اصلاح كرده قوى الاثر و بودادهء آن مقوى معده و قابض و رافع ترهل و سستى آن و مقوى باه و زياده كنندهء منى و لعق نمودن مقدار يك جوزه معتدل از ان با عسل جهت درد جكر و سرفه و تحليل رياح خصوص رياح كرده و ثمر تازه نارس آنكه چغاله نامند با پوست مقوى بن دندان و مسكن حرارت دهان بسبب برودت و يبوست پوست آن السموم خوردن آن با انجير جهت كزيدكى سك ديوانه شربا و ضمادا و شكوفهء آن محرك باه مردان و قاطع باه زنان المضار ثقيل و بطئ الهضم در معده بارد رطب و مضر احشا مصلح آن مصطكى و مهيج صفرا مصلح آن شكر و بادام متكرج و فاسد موجب كرب و سقوط اشتها و غثيان و غشى مصلح آن قئ نمودن و ربوب حامضه بعد از ان آشاميدن و روغن آن را طبيعت معتدل در كرمي و سردى و بغايت مرطب دماغ خصوص تازهء آن

* افعال و خواص ان

اعضاء الراس و الصدر و الغذاء مرطب دماغ و موافق تشنج يبسى و ورمى و سرسام و ذات الجنب و رافع سهر و منوم شربا و تمريخا مكررا و آشاميدن آن با كثيرا و شكر جهت سرفهء خشك و تصفيهء آواز و قصبهء رئه و تليين امعا و رفع ضرر ادويهء مسهله مطلقا و حبوب حاره شربا و چرب نمودن آنها بدان و به آب كرم و العبه و اشياى مناسبه نيز جهت زحير و مغص و تليين امعا و رفع قولنج و عسر البول و اعانت بر اخراج حصاة خصوصا با حجر اليهود سوده با آب كرم مقدار شربت آن تا نه مثقال الات المفاصل دوام تدهين مهرهاى پشت بدان جهت نقرس و رفع خميدكي پيران و غرغرهء آن با آب كرم جهت خشونت حلق موثر مضر احشاى ضعيفه مصلح آن مصطكى و برك تازهء آن مسهل و مسقط كرم معده و خشك آن قابض و رافع اسهال است

* لوز المر *

بضم ميم و راء مهملهء مشدده به فارسى بادام تلخ نامند

* ماهيت ان

مانند لوز الحلو است الا آنكه مغز آن تلخ و بهترين آن نيز تازه بزرك دانهء چرب آنست

* طبيعت ان

در آخر سوم كرم و در آخر اول خشك و در دوم نيز كرم و خشك كفته‌اند

* افعال و خواص ان

محلل و جالي و در تنقيه و ازالهء اخلاط غليظه بيعديل ضماد آن با سركه جهت درد سر و اكتحال آن جهت تقويت باصره اعضاء الصدر و الغذاء و النفض جهت ربو و سرفه و ورم سينه و رئه نافع خصوصا با نشاسته و با نعناع جهت وجع كرده و با عسل جهت تفتيح سدهء كبد و طحال و امراض كبد و يرقان و طحال و با ماء العسل جهت قولنج و با ميپختج جهت علل كرده و تفتيت حصاة و ادرار بول و رفع عسر آن و وجع رحم و اغتسال سر بدان جهت حزاز و قتل شپش و فرزجهء آن مدر حيض الجروح و القروح و الاورام و البثور ضماد آن با سركه و يا شراب جهت زخمهاى كهنه و ساعيه و بثور