و جهت سوء استمرارء و اغذيهء بارده و جهت اسهال بارد نافع و حابس شكم مصدع محرور مصلح آن كافور و نيلوفر و روغن بادام و كلاب مقدار شربت آن تا دو درهم است *
* فالبرنس *
بفتح فا و الف و كسر لام و فتح باء موحده و سكون راء مهمله و ضم نون و سين مهمله و در بعضى لغات بدون نون آمده و آن را فالى بورس نيز نامند
* ماهيت ان
نباتى است كه از بيخهاى باريك شاخهاى بسيار مىرويد به طول دو نيزه و كرهدار شبيه به نى و تخم آن سفيد به قدر جاورس اندك طولاني و بيخ آن را فائدهء نيست در طب
* طبيعت ان
كرم و خشك با حرارت لطيفه
* افعال و خواص آن
اعضاء النفض آشاميدن تخم و برك و عصارهء آن هريك بتنهائي و يا مجموعي با آب و يا با شراب جهت اوجاع مثانه مفيد *
* فالنجيقن *
بفتح فا و الف و كسر لام و سكون نون و كسر جيم و سكون ياء مثناة تحتانيه و فتح قاف و سكون نون لغت يوناني است بمعني رتيلا و فالنجيطس و لوقاقينس نيز آمده
* ماهيت ان
نباتى است كه آن را دو شاخ يا سه شاخ متفرق مىباشد از يكديكر و كل آن سفيد شبيه بسوسن و اندك مشرف و تخم آن سياه به قدر نصف عدسى و باريكتر از ان و بيخ آن كوچك باريك و در هنكام قلع از زمين زرد پس سفيد مىكردد و منبت آن تلهاى خاك
* افعال و خواص ان
جهت نهش حيوانات سمي نافع و ديسقوريدوس كفته آشاميدن برك و كل و تخم آن با شراب جهت لسع عقرب و نهش رتيلا نافع است *
* فالوذج
بفتح فا و الف و ضم لام و سكون واو و فتح ذال معجمه و جيم و فالوذق بقاف نيز آمده معرب پالودهء فارسي است
* ماهيت ان
باصطلاح قديم حلواى نشاسته را نامند كه با روغن بادام و يا روغن پسته تناول نمايند و باصطلاح جديد معروف درين زمان در اكثر بلدان آنست كه نشاسته را در آب كرم بسيار حل مىنمايند و صاف كرده طبخ مىدهند كه خوب پخته و خامي آن زائل شده به حد انعقاد رسيده كه چون در آب ريزند مخلوط به آب نكردد پس در ظرفى تنك ريخته بحجم نيم انكشت و بعد سرد شدن قطعهاى بسيار كوچك لوزى بريده در شربت قند يا نبات يا دوشاب سفيد جيد مطيب بكلاب و با عرق بيدمشك و يا هر دو ريخته يخ و يا برف داخل كرده تناول مىنمايند و يا آنكه بعد كمال طبخ و بسرحد انعقاد رسيدن اندكاندك در پاتيلى مشبك ريخته در زير آن ظرفى آب سرد كرده كذاشته بقاشق مىمالند تا مانند دانهاى مرواريد از سوراخهاى پاتيل برآمده در آب سرد ريخته منعقد كردد پس بدستور در شربت ريخته تناول مىنمايند
* طبيعت ان
كرم و خشك
* افعال و خواص ان
كثير الغذا و جهت اكثر امراض صدر و رئه و اسهال نافع و اكر بر ان تخم ريحان و يا تخم شربتي بپاشند تقويت آن معده را و حبس آن اقوى مىكردد *
* فانيذ *
بفتح فا و كسر نون و سكون يا و ذال معجمه بفارسي قند نامند
* در ماهيت ان
اختلاف است بعضى را عقيده آنست كه آب نيشكر بعد از طبخ و انعقاد هركاه بىتصفيه باشد آن را قند سياه كويند و اطبا آن را شكر احمر يعني شكر سرخ نامند و اصل آنست كه شكر باعتبار نيشكر سه نوع مىباشد يكى سياه رنك كه بهندى كو نامند و يكى سرخ رنك كه شكر احمر است و بهندى لال چيني و شكر ترى زيرا كه در بنكاله شكر را چيني مىنامند و يكى سفيد و آن را بهندى كهاند كويند و چون شكر سفيد را به آب كداخته بجوشانند و كف شير و يا سفيدهء تخممرغ بر ان زنند و صافي نموده منعقد كردانند آن را نبات سفيد كويند و چون مرتبهء ديكر تصفيه كرده در ظرفى بريزند كه در ان جدا كردد آن را شكر سليماني كويند و چون ديكر باره طبخ نموده تصفيه نمايند و در قالب صنوبرى بريزند آن را فانيذ كويند كه به فارسى قند نامند و اكر در طبخ ثالث مبالغه نموده باشند ابلوج كه