مني و رطوبات سائله از رحم بازدارد و آن را خشك و كرم سازد السم مطبوخ آن با شراب ريحاني بادزهر سموم بارده و بخور نمودن ثياب بهندى آن مانع تولد قمل است در آنها مضر محرورين شربا و بخورا مصلح آن كافور و سكنجبين و كويند مضر سفل مصلح آن كلاب مقدار شربت آن تا يك مثقال بدل آن دارچيني و قرنفل و زعفران و زراوند مدحرج دو دانك وزن آن و در اوجاع نقرس قنطوريون دقيق است و دستور احراق و بخور و جوارشات و عود مطراكه تطريه نامند و چوره و خميره و اشربه و شمامه و عطر و فتيله و قرص و معجون آن در قرابادين كبير ذكر يافت
* عود البلسان *
بفتح باء موحده و لام و سين مهمله و الف و نون
* ماهيت ان
شاخهاى درخت بلسان است بهترين آن كندم رنك خشبوى آنست
* طبيعت ان
كرم و خشك در سوم
* افعال و خواص ان
مفتح سدد و مقوى قوى و با ترياقيت امراض الراس جهت دوار و صرع و تنقيهء رطوبات دماغى و تاريكى چشم امراض الصدر و الغذاء و النفض و السموم جهت ربو و ضيق النفس و سردى معده و جكر و بادزهر سموم و كزيدكى افعى را مفيد الرحم بخور آن جهت تجفيف رطوبات رحم و عقم را زائل سازد مقدار شربت آن تا نيم مثقال مضر امعا مصلح آن كثيرا بدل آن حب آن و در بلسان نيز ذكر يافت
* عود الحيه *
بفتح حاء مهمله و ياء مثناة تحتانيهء مشدده و ها
* ماهيت آن
غير از قزوينى ديكرى ذكر نكرده و آن نباتى است كه در بلاد بربر و سودان بهم مىرسد شبيه بسوسن و بيخ آن نيز مانند بيخ آن و با صلابت و خشونت و تلخي و تندى رائحه مانند عاقر قرحا
* طبيعت ان
در سوم كرم و خشك
* افعال و خواص آن *
مفرح و مقوى حواس و محلل رياح غليظه السموم آشاميدن نيم درم آن جهت دفع سميت هر سم كرم و سرد نافع خواه قبل از ان و خواه بعد از ان و نكاهداشتن آن در دست نيز مانع كزيدن مار و هوام است با دارندهء آن و بعضي را كمان آنست كه چون در دست نكاهدارند و چشم افعى بر ان افتد بيحس و حركت كردد و چون خائيده در دهان مار اندازند بميرد الاوجاع تدهين مطبوخ آن در روغن زيتون جهت رفع عرق النسا و اوجاع بارده در ساعت مفيد مقدار شربت آن تا نيم مثقال
* عود العطاس *
بضم عين و فتح طا و الف و سين مهمله
* ماهيت ان
نزد بعضي كندش است و نزد بعضي بيخي است به قدر انكشتي و سر آن سطبر و طرف ديكر آن باريك منحنى و ظاهر آن تيره رنك و باطن آن سفيد و شاخهاى نبات آن باريك و انبوه شبيه بكياه برنجاسف و برك آن شبيه ببرك زيتون و قبهء آن كوچك و شبيه ببابونه و تندبوى و معطس
* طبيعت تازه آن
در آخر دوم كرم و خشك و خشك آن در آخر سوم خشك
* افعال و خواص آن
معطس قوى و جالى و محلل الاثار ضماد آن رافع نمش و كلف و برص و خون مرده تحت جلد است و بيطاران در جراحات دواب مستعمل دارند
* عود القرح *
بضم قاف و سكون را و حا هر دو مهمله
* در ماهيت آن
اختلاف است بعضى عاقر قرحا دانسته و بعضي كفته بيخي است با حدت و نبات آن شبيه برازيانه و به قدر قامتي و شاخهاى آن مانند ريباس و عريض و در شام كثير الوجود
* طبيعت ان
كرم و خشك در سوم
* افعال و خواص ان
در جميع افعال مانند وج است و بعضي مانند عاقر قرحا دانستهاند
* عود اليسر *
بضم ياء مثناة تحتانيه و سكون سين و راء مهمله
* ماهيت ان
جمعي برانند كه چوب اناغورس است به جهت خاصيت آن در يسر و اساني ولادت و بعضي به جهت قضاى حوائج و يسر آن چون چوب محلب و چوب خطمى و قومى صنفي از اراك دانستهاند