آهنى برآورده غرقي مستعملى مىكويند و آنچه نيم غرقي است آن را نيم غرقي و سملهء اعلى و آنچه مطلق بته آب نمىرود سمله خوانند و اين كثيرالوجودتر از انواع ديكر و غرقي آن سياه مىباشد و غير آن اغبر بعضى تيره و بعضى كمرنك بمراتب خوبى و بدى و كفتهاند انواع مىباشد هندى و سمندورى و قمارى و مندلى و هندى آن سياه و سمندورى آن را دهنيت غالب بر هندى و قمارى آن كمرنك و مندلى آن بسيار خوشبو است و نيز برى و جبلى مىباشد جبلي آن با خطوط سياه و برى با خطوط سفيد و بعضى بالعكس كفتهاند و بخور ثياب بهندى آن باعث منع تولد شپش است در انها و كفتهاند سمندورى منسوب باسم بلديست كه از انجا مىآورند و همچنين قمارى و مختار در طب در ادويه بيشتر هندى بنكالى سلهتى غرقي آنست كه تلخ خوشبوى با دهنيت و اندك قبض باشد زيرا كه عود اماكن ديكر بخوبي و خشبوئي و چربي نوع اعلاى سلهتى يعنى غرقي آن نيست و آنكه در اكثر نسخ و تراكيب قيد عود هندي خام مىنمايند شايد جهت آن باشد كه دستور است كه چوب آن را خيسانيده و نيم كوفته از ان عرق مىكيرند و از ان عرق بعد سرد شدن عطر مىكيرند و بعضي نامقيدان آن اثفال را خشك نموده بجاى آن مىفروشند تا آن را استعمال ننمايند كه ضعيف است و بعضى قدرى مغز بادام داخل آن اثفال كرده در شيشها كرده از ان بطريق تنكيس روغن مىكيرند و آن را بهندى چووهء اكر مىنامند و اين چندان خوشبو نيست مانند چووهء خالص كه از برادهء عود عرق ناكرفته بدون خلط مغز بادام اخذ مىنمايند و بعضي آن را با برادهء صندل و يا برادهء چوب تكرباز عرق مىكشند و بعد سرد شدن عطر آن را مىكيرند و اين عطر نيز مانند عطر خالص چندان خوشبو نيست و آنچه صاحب اختيارات بديعي نوشته كه از بندر چيته خيزد كه از انجا بجاوه ده روزه راه بود و آن بغايت عزيز الوجود است و بهم سنك زر فروشند و كوئي هيچ بو ندارد و چون بدست بكيرند كرم شود و عرق كند بغايت خشبو بود و بوى آن يكسان بود راست است و قريب بانچه نوشته محرر نيز شنيده و شايد بندر چتيان مذكور باشد كه چيته نوشته و بدانكه چوبي ديكر در هيأت و صلابت و دهنيت بسيار شبيه بعود غرقي مكر در بو در هند و بنكاله بهم مىرسد و ليكن همه كس درنمىيابند اكثر اين را بدل آن مىفروشند و اين را تكر مىنامند
* طبيعت ان
در اخر دوم كرم و در سوم خشك و در دوم نيز كرم و خشك كفتهاند
* افعال و خواص و منافع آن
ملطف و مفتح سدد و مفرح و مقوى اعصاب و حواس و قواى دماغي و قلب و كبد و معده و احشا و كرده و پراكنده كنندهء رياح و محلل آنها و هاضم و زائل كنندهء بدبوئى دهان و رطوبات عفنه و بلت معده و رحم و ضعف معده و امعا و كرده و مثانه و رحم و حافظ صحت حوامل و جنين و دافع اوجاع نقرس اعضاء الراس آشاميدن آن بسيار مقوى حواس و اعضاى دماغى و اعصاب و بدستور بخور آن مقوى و محلل فضول رطبهء دماغيه است الفم مضغ آن مقوى دندان و لثه و نيكوكنندهء نكهت و سنون محرق آن جالى دندان و مستحكم كنندهء آن اعضا الصدر و القلب و الغذاء آشاميدن آن جهت سرفه و ربو و ضيق النفس و تفريح و تقويت قلب و رفع غشي و خفقان بارد و ضعف معده و كبد و غثيان و اسهال و ذوسنطارياى سوداوى و استسقا و سپرز خصوصا كه يك درم و تا يك درم و نيم آن را بخورند و همچنين بخور آن مقوى قلب است و نكاهداشتن آن در دهان نيز جهت امراض مذكوره مفيد و چون قدرى عود را در آتش اندازند و ظرفي كه از روى توتيا باشد كه بهندى جست نامند بران معكوس بدارند كه دود آن در ان مجتمع كردد و قدرى شير مرضعهء طفلى كه قئ نمايد و به هيچ نوع تسكين نيابد در ان بدوشند و حركت دهند كه به آن ممزوج كردد و به آن طفل بخورانند در دوسه دفعه قئ بند كردد و طفل صحت يابد اعضاء النفض مقوى آلات بول و باه و ممسك بول و مني و ودى و مذى حادث از برودت و رطوبت و ضعف مثانه و اوعيهء