تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 511

مساهمون:

ص٥١١
اخراج جنين ميت و مشيمه در ساعت و مجفف قروح رطبه و بالخاصية بستن آن بر ورك زنان در حين زادن باعث تسهيل ولادت و خوردن آن مظلم بصر و باعث تقشر جلد شبيه به پوست مار مصلح آن كشنيز مقدار شربت آن تا يك درم است

* سلحفاة *

بضم سين و فتح لام و سكون حاء مهمله و فتح فا و الف و تاء مثناة فوقانيه بفارسي كشف و سنك‌پشت و بشيرازى لاك‌پشت و بتركي تسباغه و بهندى كچهوا نامند و بزرك نهرى را در بغداد و نواح آن رقا كويند

* ماهيت ان

حيوانى است معروف برى و بحرى و نهرى مىباشد

* طبيعت بحرى و نهرى آن

در دوم كرم و در اول تر و برى آن كرم و خشك

* افعال و خواص ان

مقوى باه و كمر و كباب آن حابس حيض و با جند بيدستر جهت تحليل رياح غليظه و التيام فتق قريب العهد و آشاميدن خون سلحفاة بحرى به قدر سه مثقال با شراب و يك دانك انفحهء ارنب و نيم درم زيرهء كرماني سفيد در هر ماه جهت كزيدن هوام خصوص ضفدع اجامي كه بيوناني قورونورفس نامند نافع و ضماد آن محلل اورام و خون برى آن شربا جهت صرع و تشنج نافع و چون آن را با آرد جو و عسل حب سازند به قدر فلفلى و صبح و شام يك حب ناشتا فرو برند جهت صرع بيعديل و طلاى آن بر دست و پا جهت درد مفاصل و نقرس با تكرار عمل نافع و احتقان بدان با جند بيدستر جهت تشنج مفيد و طلاى زهرهء آن جهت تحليل و خوانيق و قروح خبيثهء دهان اطفال و ماليدن آن بر بيني مصروع و بدستور سعوط آن و قطور آن در بيني جهت صرع و اكتحال زهرهء مجفف آن با عسل جهت نزول آب در چشم و بياض و دمعه نافع و چون بشكافند شكم برى را و آنچه در شكم آنست برآورند بعد ذبح و بسوزانند تا سفيد كردد و با روغن كاو سائيده بر پارچهء كرپاسي ماليده بر سرطان متقرح كذارند جهت تنقيهء چرك و التحام و منع آن از عود بيعديل و به جهت زوال زخمهاى ديكر و سوختكي آتش نافع و بيضهء آن به قدر فلفلى با حريره‌هاى موافق جهت قطع سرفهء مزمن اطفال و طلاى آن با عشر وزن آن رازيانه جهت ورم انثيان بيعديل و با شير مرضعهء جهت دردها و باد خصيه اطفال و بدستور چون در روغن بجوشانند و طلا كنند و پيه آن جهت تشنج و كزاز و جلوس در طبيخ سلحفاة و بدستور طبيخ زهرهء آن جهت فتق اطفال و كوشت آن نيز جهت تشنج و كزاز و تقويت ظهر و بدن و باه و انعاظ و زيادتى منى و ضماد كاسهء سوختهء آن با روغن كل و روغن تخم‌مرغ و روغن كنجد جهت رويانيدن موى سر مجرب و طلاى سوختهء مجموع آنكه به حد سفيدى رسيده باشد با روغن كاو و غير آن جهت سرطان متقرح بىنظير و با سفيدى تخم‌مرغ جهت شقاق مقعده و سائر اعضا خصوص شقاق پاها و ذرور آن جهت زخمهاى عسرة العلاج و اكر با آن خاكستر به قدر عشر آن فلفل داخل كنند و با عسل بسرشند و صبح ناشتا و شام به قدر يك ملعقه كه چهار مثقال است بياشامند جهت لهث كه كرفتكى نفس و برآمدن زبان است از شدت تعب و جهت سل و ربو نافع و اكتحال استخوان نرم سائيدهء خام و يا سوختهء آن جهت كور نمودن هر كرا خواهند كور نمايند بدون الم نافع و خون نوع بحرى آن جهت رفع سموم شربا و بخور استخوان تحتاني آن جهت رفع تپها و منع سحر و آب بر سر ريختن از كاسهء فوقاني آن جهت رفع بستن مباشرت زنان بغايت موثر نوشته‌اند و كويند چون كشف را در مكانى دفن كنند منع باريدن تكرك از ان مكان مىكند و مجرب مضر امعا مصلح آن عسل مقدار شربت از سوختهء آن يك درم و از تخم آن يك قيراط و از خون آن سه قيراط است

* سلدانيون *

بفتح سين و سكون لام و فتح دال مهمله و الف و كسر نون و ضم ياء مثناة تحتانيه و سكون واو و نون لغت نبطي است و در مصر سديان نامند

* ماهيت ان

درختى است قريب بدرخت بيد منبت آن بيت المقدس در خرابها و و بلندى درخت آن تا سه كز و برك آن شبيه بدرخت غرب و سرخ‌رنك و كل آن سرخ و تخم شبيه بشاهدانه و با شيريني و قبض
مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 511 | محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى