و در مازندران كلمه تره و شاهتره نامند
* طبيعت ان
كرمتر و تندتر از حرف نبطى است كه حب الرشاد باشد
* افعال و خواص ان
مقئ قوى و مسهل خون بسبب شدت تفتيح و جذب و مدر حيض و مفسد جنين و مخرج آن و جهت امراض بارده و عرق النسا نافع و ضماد آن منفجر كنندهء دبيله و در سائر افعال قويتر از حرف بستاني و شانزده قيراط از كل آن مسهل قوى و مقئ اخلاط مريه مقدار شربت آن يكدرهم است
* حرف السطوح *
بضم سين و طاء مهمله و سكون واو و حا هر سه مهمله بيونانى تلسفى و عامتنا و در اندلس معروف با شيرون و اكثر اطبا آن را حرف بابلى نامند
* ماهيت ان
بقول ديسقوريدوس در ثانيه كياهي است منبسط بر روى زمين برك آن باريك طولاني به قدر يك انكشت و مشرف و با رطوبت لزجه و از وسط آن شاخى باريك به قدر شبر متشعب به دو شعبه برآمده و بر اطراف آنها كلى سفيد و ثمرى كه كويا چيزى است كه فشردهاند منبت آن سقف خانها و ديوارها است و صاحب تحفه آن را حرف مشرقي دانسته
* طبيعت ان
كرم و با حدت قويتر از انواع مذكوره است
* افعال و خواص ان
منفجر كنندهء دبيلات اندروني و مدر طمث و مفسد جنين و مخرج آن شربا و حمولا جهت لقوه و عرق النسا مفيد مسهل خون و مقئ قوى و مخرج بلاغم و خراجات و اخلاط مراريه و نهايت مقدار شربت آن تا يك دانك و نيم و چون هيزده قيراط از كل آن بياشامند اخراج مرهء صفرا بقئ و اسهال نمايد و تحقين بدان جهت عرق النسا نافع و بسبب قوت تفتيح و جذبى كه دارد اسهال خون مىنمايد و دبيلات اندرونى را منفجر مىسازد
* حرف الماء *
بضم حا و سكون راء مهملتين و فا و الف و لام و فتح ميم و الف بعضى سيسنبريون و بعضي مردم آن را قردا مومن نامند
* ماهيت ان
نباتي است كه بر كنار آبها مىرويد و برك آن شبيه ببرك تره تيزك و در اول مستدير و در آخر با تشريف مىباشد و آن غير جرجير الماء است چه جرجير الماء در ميان آبها ايستاده مىرويد و برك آن بىتشريف است
* طبيعت تازهء آن
در دوم كرم و خشك و خشك آن در سوم
* افعال و خواص ان
مسخن و مدر بول و حيض و جهت علتهاى باردهء باطنى و ضماد آن جهت قروح و بثور لبنيه و كلف نافع به شرط آنكه شب بمالند و صبح بشويند
* حرف المشرقي *
بضم حا و سكون راء مهملتين و فا و فتح ميم و سكون شين معجمه و كسر راء مهمله و قاف و يا
* ماهيت ان
صنفي از حرف بستاني است به قدر يك ذرع با شاخهاى باريك و برك آن در دو جانب شاخها مانند نبات خرنوب رسته شبيه ببرك شيطرج و از ان نرمتر و سفيد و كل آن سفيد و بر اطراف شعبها شاخهاى آن و ثمر آن مانند فلكه و تخم آن سفيد و قريب بخردل و در حدت قائم مقام فلفل و در اطعمه بدل آن داخل مىكنند و در جميع افعال قويتر از حرف بستاني است مطبوخ كياه آن با كياه جو جهت نزلات بارده و رفع اخلاط صدريه و تحليل رياح موثر
* حرمل *
بضم حا و سكون راء مهملتين و فتح ميم و سكون لام و بفتح و كسر حا نيز آمده لغت سريانى است و بفارسي اسپند نامند
* ماهيت ان
نوعي از سداب كوهى است و دو قسم مىباشد قسمي را نبات به قدر ذرعى و از يك تنه چند شاخ مىرويد و برك آن مائل بتدوير و غلاف دانهاى آن مدور و مثلث الاضلاع و مخطط بسه خط و باندك سرخي و تخم آن سياه به قدر خردل و ثقيل الرائحه و از مطلق حرمل مراد اين قسم است و قسمى را برك مانند برك بيد و از ان كوچكتر و مائل بسفيدى و كل آن مانند ياسمين سفيد و خوشبو و غلاف دانهء آن طولاني و سفيد رنك و اين را حرمل ابيض باعتبار رنك غلاف آن نامند و تا چهار سال قوت آن باقي مىماند
* طبيعت ان
در سوم كرم و در دوم