تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 350

مساهمون:

ص٣٥٠
است آن را حرف نامند و در خوردنيهاى كرم بيشتر استعمال مىنمايند و آنچه سفيد و مدور است آن را خردل كويند و اين را بيشتر در طلاها به كار دارند و آنچه طولاني شبيه بتخم شاهسفرم است آن را حب الرشاد كويند

* طبيعت نبات ان

در دوم كرم و خشك

* افعال و خواص آن

ملطف و كشندهء كرم معده و حب القرع و محلل رياح و مقطع بلغم و نبات خشك آن در افعال قريب بتخم آن و ضماد و نطول آب مطبوخ آن جهت منع ريختن موى مضر معده و مثانه و مورث تقطير البول مصلح آن كاسني و سركه و برى آن شديد الحرافة و شبيه به بستاني و از ان در افعال قويتر و بدستور تخم آن از تخم بستاني

* طبيعت تخم بستاني ان

كه حب الرشاد مراد است در سوم كرم و خشك

* افعال و خواص آن

بغايت محرك باه و مدر بول و محلل اورام سپرز و منضج اورام بلغميه و محلل آنها و قاتل جنين و اقسام كرم معده و امعا و مقوى ذهن و ترياق هوام و مخرج فضول سينه و رئه و مواد فاسده از بدن و استيصال سودا و رطوبات غليظه از ان و منحدر كنندهء بلغم خام به طرف مثانه و رافع استرخاى كل بدن و مفتح سدد و دافع سيلان چرك معده و امعا و مقوى اشتها و آشاميدن مقدار سه درهم آن با آب كرم جهت رفع قولنج و تحليل رياح و تنقيهء سينه و رئه و جهت ربو و ادرار حيض و نهش هوام و تسخين معده و كبد و برانكيختن شهوت طعام و باه و اخراج ديدان و حب القرع و اخراج مشيمه و كشندهء جنين در شكم و اخراج آن و بدستور پنج درهم آن با آب كرم و فانيذ سنجرى و روغن كنجد جهت رفع قولنج سريع الاثر و لعوق آن با عسل جهت سرفه و ربو و درد پهلو كه از خلط غليظ عارض شده باشد و با زردهء تخم‌مرغ نيمبرشت و عسل جهت درد سينه و شكاف عضل و تنقيهء موادى كه بسبب صدمه به سينه ريخته باشد و با تخم نيمبرشت به تنهائى بغايت مبهى و مصلح سينه و جابر شكستكي اعضا و با شير بز به قدر دو درهم تا ده يوم جهت ازالهء برص مؤثر به شرط نهايت امساك از اطعمه و بو دادهء آن بسيار قابض جهت سحج و اسهال بلغمي نافع مضر كرده مصلح آن شكر و نبات و خيار بدل آن خردل و تخم تره تيزك مقدار شربت آن تا چهار درهم و ضماد آن با عسل جهت تحليل ورم سپرز سريع الاثر و جهت تنقيهء قروح شهديهء سر و قوبا و جرب متقرح كه نار فارسي نامند و كزيدن هوام و منع ريختن موى و درد سر و وجع ورك و ضماد آن با آرد جو و سركه جهت عرق النسا و اورام حاره و سوختكي آتش و با آب و نمك جهت انضاج دماميل و بدستور برك آن الا آنكه ضعيف العمل است و نيز نطول و شرب آن جهت منع ريختن موى و شستن سر به آب آن جهت دفع چرك و رطوبات لزجه و منع اسقاط موى و لطوخ آن جهت بهق ابيض و برص و طلاى آن با خون خطاطيف جهت رفع وضح و غير آن و با عسل جهت نمش و با صابون جهت نمش مستحكم و با زفت جهت درد سر كهنه و با غار جهت درد اسافل و كمركاه و در انفجار دبيله مؤثر و تحقين بدان جهت قرحهء امعا و وجع ورك و حبس اسهال و استرخاى مقعده و دود آن جهت بواسير و كريزانيدن هوام مفيد

* حرف ابيض *

بضم حا و سكون راء مهملتين و فا و فتح الف و سكون باء موحده و فتح ياء مثناة تحتانيه و ضاد معجمه در آخر بفارسي اسفندان سفيد و بهندى سرسون كويند

* ماهيت ان

كويند قسمى از حرف بستاني است برك آن پهن و بيخ آن بزرك و كل آن سفيد و حدت آن كمتر از رشاد و خردل فارسي است

* طبيعت ان

قريب بدان

* افعال و خواص ان

منشف رطوبات و آروغ آورنده و در سائر افعال مانند رشاد است

* حرف البابلى *

بضم حا و سكون راء مهملتين و فا و فتح باء موحده و الف و كسر با و لام و ياء نسبت

* ماهيت ان

كياه آن به قدر شبرى و برك آن شبيه ببرك ترب و با خشونت و كل آن زرد و تخم آن سفيد و مدور و در تنكابن خاصتره
مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 350 | محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى