تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
مىخورانند و از غذاهاى نامناسب پرهيز مىنمايند ايضا براى پرسوت يك سرخ پيارانكا را با عنبر اشهب و مشك خالص و زعفران از هريك دو ماشه فلفل سياه بيست و يك دانه كوشت دهنيس كوشت بچهء اهو كه خام از شكم مادرش براورده باشند از هريك سه ماشه نرم سوده حبوب مىبندند هر حبى به قدر يكماشه هر روز يك حب آن را مىخورانند و از ترشي و بادى و از اغذيه‌هاى بارده پرهيز مىنمايند و براى دفع سلس البول پيارانكا دو رتي نانخواه يكماشه پوست بيخ برياره پوست بيخ كنار تخم كنكهيه از هريك يكماشه نرم كوفته پيخته صبح ناشتا مىآشامند و براى نزول آب پيارانكا را با ذرجيل سفيد سائيده بر موضع ورم طلا مىنمايند و بدستور با فلفل سياه و براى نزول آب در خصيه شش ماشه آن را با پوست شيطرج هندى و پوست بيخ تاتوله و پوست بيخ برباره از هريك شش ماشه خشك نموده با عصارهء پوست درخت بكاين خوب حل كرده كرم نموده ضماد مىنمايند بعون اللّه تعالى در سه چهار مرتبه زائل مىكردد السموم براى مار كزيده فى الفور قدرى پيارانكا با شير درخت عشر كه بهندى آكه نامند و شير درخت زقوم كه بهندى تهورسيج نامند نرم سوده بر ان موضع طلا مىنمايند و قدرى پيارانكا را يا جدوار مجرب سائيده مىخورانند و با فلفل نيز الاوجاع سه ماشه پيارانكا را در پا و اثار روغن سرشف يا كنجد خوب مىسوزانند و صاف كرده شب كرم نموده بر موضع وجع مىمالند و از هواى سرد محفوظ مىدارند ايضا جهت اوجاع يك توله پيارانكا را با كل دهاوه و هليلهء زرد از هريك يك توله كوفته در يك آثار روغن سرشف انداخته در شيشه كرده چهل روز در آفتاب مىكذارند و كاكاه برهم مىزنند پس عند الحاجت كرم نموده بر موضع وجع مىمالند و براى تحليل اورام و غدد و تسكين اوجاع با دو وزن آن فلفل سياه به آب نيم كرم سوده كرم كرده ضماد مىنمايند

* حب پيارانكا *

نافع از براى اكثر امراض مانند ضيق النفس و سرفه و سوزش فم معده و جذام و آتشك و جروح و قروح خبيثه و غيرها صنعت آن پيارانكا چهار رتى زعفران و مشك خالص از هريك يك رتي كافور خالص و موميائي از هريك يكماشه اجزا را كوفته پيخته سه حب مىسازند هر روز يك حب آن را ناشتا مىخورند و غذا وقت ظهر نخود آب و شب قليه با خشكه و اكر مزاج قوى باشد و هضم تواند نمود وقت ظهر كيلهء سفرى مىخورند و از حموضات و لبنيات پرهيز مىنمايند

* بيبل *

بكسر باء عجميه و سكون ياء مثناة تحتانيه و فتح باء عجميه و لام لغت هندى است

* ماهيت ان

درخت هندى است در جميع ملك هند بهم مىرسد و بسيار عظيم و چتردار مىباشد و هنوز آن را تعظيم مىنمايند و برك آن عريض اندك طولانى و با كنكرهء كمى و نوك آن بلند و تيز

* طبيعت

برك پوست و درخت آن كرم و خشك

* افعال و خواص ان

ضماد پوست درخت آنكه ضخيم باشد جهت تحليل اورام و زخم ناصور و برك آن را كه بر دمل كرم كرده بندند بتحليل بر دو يا پخته نمايد و برك خشك آنكه خودبخود از درخت افتد سوخته كرماكرم در آب سرد اندازند تا هفت برك و آن آب را بنوشند تهوع و قئ را بازدارد و نيز پيپل بهندى دار فلفل را نامند *

* بيخ زرين كياه *

بكسر با و سكون يا و خاء معجمه و فتح زاى معجمه و كسر راء مهمله و سكون ياء مثناة تحتانيه و نون و كسر كاف فارسى و فتح ياء مثناة تحتانيه و الف و ها بفرنكى جيسو نامند

* ماهيت ان

بيخى است شبيه به بهمن سفيد و از ان طولانىتر و سنكين‌تر و صلب‌تر و بعضى مائل بزردى و سنكين و بسيار صلب و اندك براق طلائى فى الجمله شبيه به استخوان زرد شده و اين بهترين آن است و از چين و زير بادات مىآورند و كران‌بها است خصوصا نوع صلب سنكين مائل بزردى آن

* افعال و خواص آن

مفرح و مقوى قوى و ارواح و باه چون مقدار قليل از ان را با كلاب بسايند و بياشامند و يا كوفته