و با عسل جهت تحليل اورام طلاء نافع و بسيار ماندن آن بر بدن باعث تقرح آن است و مصلح آن روغن كل
* بولامونيون *
بضم باء موحده و سكون واو و فتح لام و ضم ميم و سكون واو و كسر نون و ضم ياء مثناة تحتانيه و سكون واو و نون لغت يوناني است
* ماهيت ان
قسمى از مخلصه است و كياه آن ما بين شجر و حشيش و شاخ آن باريك و پر شعبه و برك آن از برك سداب طولانىتر و بزركتر و بر اطراف شاخهاى آن چيزى مستدير شبيه بسر و كوچك مىباشد و در ان تخمهاى سياه و بيخ آن شبيه بدرونج و سفيد و دراز و با صلابت منبت آن جبال و زمينهاى صلب خشن سنكلاخ و مستعمل برك و بيخ آن است
* طبيعت ان
در آخر دوم كرم و خشك
* افعال و خواص آن
ملطف و مجفف و جالي و مفتح و آشاميدن بيخ و يا برك آن مقدار يك درهم جهت ادرار بول و طمث و اخراج مشيمه و در دورك و قرحهء امعا و با سركه جهت صلابت سپرز و با شراب جهت كزيدن هوام و با آب جهت عسر البول و عرق النسا و با شير تازه دوشيده جهت تفتيت حصاة نافع و كويند هركه سه قيراط آن را ناشتا بنوشد هركز او را عقرب نكزد مكر آنكه عقربى را بكشد و چون چنين كند بايد كه ثانيا آن را تناول نمايد و مضغ آن جهت تسكين وجع اسنان از سردى و تعليق آن مانع كزيدن عقرب و ضماد آن بر انثيان محلل رياح آن مقدار شربت آن تا يك مثقال مضر معده مصلح آن عناب بدل آن بادزهر است
* بولسرى *
بضم باء موحده و سكون واو و لام و فتح سين و كسر راء مهملتين و سكون يا و بهولسرى بخفاى ها نيز آمده و در بنكاله بول و مولسرى بميم نيز نامند
* ماهيت ان
درختى است هندى عظيم و موزون كل آن كوچك مدور و مشرف و خشبو و بعد از خشك شدن خوشبوتر مىكردد و خشك آن را بعضى در بالش و تكيه پر مىنمايند جهت آنكه مىكويند در جايى كه آن باشد هزارپا در انجا نمىباشد و نمىرود و ثمر آن در شكل فى الجمله شبيه بعناب و كنار متوسطى و در خامى سبز و بعد رسيدن زرد و سرخ نارنجى مىكردد و لحميت كمى با اندك شيريني و عفوصت بسيار و بعضى اطفال و مردم آن را مىخورند و تخم آن در غلافى شبيه بفندق و از ان ريزهتر و اندكى طولاني و مغز آن تلخ و با اندك دهنيت
* طبيعت كل ان
سرد و خشك و ثمر آن از ان زياده و با قوت قابضه
* افعال و خواص آن
محلل و جهت تسكين درد دندان و دفع فساد صفرا و اسهال صفراوى و خائيدن ثمر آن خصوص نارس و يا نيمرس جهت تسكين وجع دندان و استحكام آن و لثه و خوردن آن قابض شكم و نفاخ و ممسك منى و ثمر نارس آن از ادويهء ممسكهء مني است و عصارهء تازهء آن عطوسا و قطورا در بيني براى اهوه و امراض دماغى نافع و آب بسيارى از دماغ برميآورد و عرق كل آن مقوى ارواح و مفرح و جهت امراض مذكوره و بارده نافع و عطر آنكه با برادهء صندل مرتب نمايند بسيار خوشبو و مقوى است و آشاميدن مطبوخ پوست درخت آن جهت تسكين وجع اعضا و مرضي كه در بنكاله مىشود و بهندى اهوه مىنامند و مىكويند كه در بيني مىشود و مضمضهء آن جهت تسكين وجع دندان و استحكام آن و لثه و عصارهء پوست درخت و ثمر نيمرس آن را ابريشم با فان جهت استحكام رنك ابريشم بر تارهاى آن مىمالند و رنك آن سياه مىباشد و با ثبات و پوست درخت و ثمر خام آن را نيز كوفته و در آب خيسانيده طبخ مىدهند جهت رنك نمودن ابريشم *
* بوينون *
بضم با و سكون واو و كسر ياء مثناة تحتانيه و ضم نون و سكون واو نون لغت يونانى است
* ماهيت ان
نباتى است ساق آن به قدر انكشتى و برك آن شبيه ببرك كرفس و لطيفتر از ان و كل آن شبيه بكل شبت و تخم آن ريزه و خوشبو و مستعمل برك و تخم و عصارهء آنست
* طبيعت ان
در دوم كرم و خشك
* افعال و خواص آن
تند و جالى و مفتح و محلل رياح و مغص و يكدرهم برك آن مدر بول و مسقط مشيمه و كرم شكم و جهت كرده و مثانه و سپرز نافع خصوصا با ماء العسل و چهار برك آن جهت تقطير