و برك آن با شراب و بدستور ضماد آن جهت ضرر هوام و آشاميدن برك آن مقدار يك مثقال ناشتا با نيم مثقال كندر و پنجاه و دو مثقال و نيم شراب كهنه كرم كرده چهار روز متوالي جهت يرقان و ضماد آن با بوره جهت تسكين اورام بلغميه و اورام حاره و تنقيهء قروح وسخه و خوردن كره سوم از شاخ نبات آن با بركهاى حوالى آن همچنان پيوسته بر زمين جهت حمى غب و بدستور كره چهارم آن با بركهاى حوالي آن جهت حمى ربع نافع كفتهاند
* ايثوليس *
بكسر همزه و سكون ياى مثناة تحتانيه و ضم ثاى مثلثه و سكون واو و كسر لام و سكون ياى مثناة تحتانيه و سين مهمله لغت يوناني است
* ماهيت آن
ماليقي نوشته كه ديسقوريدوس در رابعه كفته نباتى است برك آن شبيه ببرك قلومس بازغب بسيار و از اطراف بيخ آن برآمده و ساق آن مربع خشن و غليظ و شبيه بساق نباتى كه آن را ماليطانا نامند يا ساق نباتى كه آن را ارقيطون كويند و با آن كياه بسيارى مىرويد و ثمر آن به قدر كرسنه در هر غلافى دو دانه مىباشد و عروق بسيار از يك بيخ آن مىرويد طويل و سطبر و چون خشك شود سياه و صلب مىكردد مانند شاخ و منبت آن بلاد امسليسا و در كوهى كه آن را ايذى نامند
* افعال و خواص آن
آشاميدن طبيخ عروق آن جهت نفث الدم صدر و خشونت حلق و سينه و شوصه و عرق النسا نافع و بدستور لعوق آن با عسل كه ترتيب نمايند
* ايدمامير *
بكسر همزه و سكون ياى مثناة تحتانيه و دال مهمله و فتح ميم و الف و كسر ميم و سكون ياى مثناة تحتانيه و راء مهمله لغت يوناني است
* ماهيت آن
چيزى است شبيه بپشم و مائل بسبزى و پر شاخ و بر شاخهاى درخت جنكلي منكون مىكردد و در تنكابن داخج نامند
* طبيعت آن
سرد و خشك
* افعال و خواص آن
جهت اسهال محرب و ذرور محرق و غير محرق آن جهت نزف الدم جراحات كهنه و غير كهنه و محرق آن جهت قروح بغايت موثر مقدار شربت آن از دو مثقال تا سه مثقال
* ايديغون *
بكسر همزه و سكون ياى مثناة تحتانيه و كسر دال مهمله و سكون ياى مثناة تحتانيه و ضم غين معجمه و سكون واو و نون لغت يوناني است
* ماهيت آن
چيزى است شبيه بصمغ كه بر صدفهاى بنفش جمع مىكردد و خشك مىشود و صباغان آن را جمع مىنمايند و استعمال مىكنند و سرمه رنك مىباشد
* طبيعت آن
سرد
* افعال و خواص آن
محلل و طلاى آن جهت اورام حاره و تنقيهء قروح خفيفهء چشم نافع
* ايذا اريذا *
بفتح اول و سكون ياى مثناة تحتانيه و فتح ذال معجمه و الف و فتح همزه و كسر راء مهمله و سكون ياى مثناة تحتانيه و فتح ذال معجمه و الف لغت يوناني است
* ماهيت آن
نباتى است برك آن شبيه ببرك آس برى و از بيخ و برك آن چيزى طولاني شبيه بخيوط تاك انكور رسته و شكوفهء آن بر سر آن خيوط مىباشد و طعم آن بسيار قابض
* طبيعت آن
در دوم سرد و در سوم خشك
* افعال و خواص آن
قاطع نزف الدم و اسهال و قروح امعا و حابس حيض و آشاميدن دو مثقال آن و ضماد برك تازه و يا خشك آن و بيخ آن سردتر و قابض نر و قاطع نزف الدم همه اعضا در همه وقت مقدار شربت آن تا دو مثقال است
* ايريفارون *
بكسر همزه و سكون ياى مثناة تحتانيه و كسر راء مهمله و سكون ياى مثناة تحتانيه و فتح فا و الف و ضم راء مهمله و سكون واو و نون و در بعضى نسخ بحذف واو و بهر دو زاى معجمه ديده شده لغت يوناني است بمعني الشيخ فى الربيع و اهل اندلس آن را شريا مىنامند براى اجتماع كل آن و بسيارى و انبوهي
* ماهيت آن
نباتى است ساق آن به قدر ذرعى مائل