* اوسبيد *
بضم همزه و سكون واو و فتح سين مهمله و كسر باء موحده و سكون ياى مثناة تحتانيه و دال مهمله لغت فارسي است
* ماهيت ان
نيلوفر هندى است
* طبيعت آن
كرم و خشك
* افعال و خواص آن
محلل رياح و مواد بارده مقدار شربت آن يك درم و بيخ آن سرد و خشك و در فعل و طبع مانند لفاح جهت صداع و بواسير نافع مضر مثانه مصلح آن عسل مقدار شربت آن نيم درهم بدل آن بيخ لفاح است
* اوفيموبداس *
بضم همزه و سكون واو و كسر فا و سكون ياى مثناة تحتانيه و ضم ميم و سكون واو و فتح باء موحده و ذال معجمه و الف و سين مهمله لغت يوناني است بمعني شبيه ببادروج و در مغرب معروف بلسيعه و بعضى اخيون نيز و كاه فيلاطاريون نامند
* ماهيت آن
نباتى است شبيه ببادروج و شاخهاى آن به قدر شبرى و مزغب و مائل بتيركي و تخم آن شبيه بشونيز و سياه و در غلافى مانند غلاف بزر البنج مستعمل بيخ آن است
* طبيعت آن
در دوم كرم و خشك
* افعال و خواص آن
ملطف و مجفف بيلذع يكدرهم تا دو درهم آن با شراب جهت نهش افعى و هوام و يكدرهم آن با مرصاف و فلفل جهت عرق النسا مجرب دانستهاند
* اونوما *
بضم همزه و سكون واو و ضم نون و سكون واو و فتح ميم و الف لغت يوناني است بمعنى مسقط الاجنه
* ماهيت آن
نوعى از ابو خلسا است كه هوجويه نامند برك آن دراز و باريك و نرمتر از برك هوجويه و بىكل و بي ساق و بىثمر و مائل بسياهى و در اكثر بلاد مىرويد در هنكام ربيع در مواضع خشنه و بيخ آن باريك و ضعيف طولاني اندك سرخ برنك خون
* طبيعت آن
بغايت كرم
* افعال و خواص آن
بسيار تند و تلخ و با سميت و خوردن آن خطرناك و طلاى آن محلل مواد غليظه و كويند ثمن درهم از برك آن جهت عسر ولادت و ربع درهم آن جهت اخراج اجنهء زنده و مرده مفيد و تعليق آن بدستور
* اونومالي *
بضم اول و نون در ميان دو واو ساكن و بجاى نون لام نيز آمده و فتح ميم و الف و كسر لام و باى مثناة تحتانيه بلغت يوناني شراب عسلي را نامند
* ماهيت آن
آن است كه بكيرند شراب دو چند و عسل يك چند و بجوشانند تا بقوام آيد و يا عسل را با آب انكور بجوشانند تا بقوام آيد و نوع اخير در جلا و تحليل و تفتيح و انضاج قويتر و هرچند كهنه شود قوت تليين آن كمتر مىكردد
* طبيعت آن
كرم و خشك
* افعال و خواص آن
مفتح و محلل و ملين طبع و مدر و بعد از طعام نبايد استعمال نمود كه قاطع اشتها و مورث انقلاب معده است
* اونيا *
بضم همزه و سكون واو و فتح نون و ياى مثناة تحتانيه و الف لغت يوناني است
* ماهيت ان
عصارهء نباتي است منبت آن بوادى عرب قريب بمصر برك آن شبيه ببرك تره تيزك و پر سوراخ كه كويا كرم زده است و كم آب و ريزنده از هم و برك كل آن زرد و بزرك و عصارهء آن شبيه بعصارهء ماميثا
* طبيعت ان
كرم و تند
* افعال و خواص آن
جهت ظلمت بصر و تنقيهء آن و دمعه و سلاق بغايت نافع دانستهاند و اختلاف در ماهيت آن نمودهاند بعضى كفتهاند رطوبتى است كه از نبات مذكور مىچكد و عصارهء آن نيست و عصاره بودن آن اصح است و بعضى كفتهاند عصارهء ماميثا است و بعضى عصارهء خاليدوس اسود است و بعضى عصارهء خشخاش اسود و بعضى عصارهء اناعالس انثى يا عصارهء بيخ و كياه خشخاش اسود كفتهاند و بعضى كفتهاند سنكريزها است كه در صعيد مصر بهم مىرسد شبيه برنك مس و مىكزد زبان را چون بچشند و اين قول بعيد است و بالجمله از ادويهء مجهولة الماهية است