ساخت . زيرا كه مىگويند كتبى كه به « 1 » زردشت « 2 » نازل شده دوازده هزار پوست گاوميش را جلد آن كتب ساخته بودند از آن جمله چهار هزار پوست به جلد كتب طبيه صرف شد .
و اصناف نبط عراق مانند سورائين « 3 » و كلدانيين « 4 » و كشدائين « 5 » را دعوى آن است كه ايشان مبادى علماند و معتقد ايشان آن است كه هرمس الهَرامِسَه ميان ايشان بود و از ايشان آن علوم را فراگرفته ، به مصر رفت و در آن جا ، جميع صناعات و علومى كه فراگرفته بود شايع گرداند « 6 » و « هِرَمان » را بنا كرد و از مصر آن علوم به يونانيان انتقال يافت .
و « امير ابو الوفا بن فاتك » در كتاب « مختارُ الحِكَم و محاسِنُ الكَلِم » چنين آورده كه : « علم طب را « اسكندر ذو القرنين » در وقتى كه بر مملكت پارس « 7 » استيلا يافت ، از پارس « 8 » به يونان نقل كرد و فرمود كه تا از لغت فُرس به لغت يونانى برند . و همچنين آن چه در كتب خانهء ملوك فارس از كتب نجوم و ساير كتب حكمت يافت ، به يونان فرستاد . و آن چه از كتب دين مجوسيت و شريعت ايشان يافت ، همه را بسوخت » .
و اين سخن ، بسيار بعيدُ الوقوع مىنمايد ؛ چه به اتّفاق عقلا ، در يونان پيش از زمان « اسكندر » « 9 » ، حكماء و اطبّاء مانند « بقراط » و « سقراط » و « اسقلينوس » و امثال ايشان بسيار بودند ؛ بلى ، در آن كه « اسكندر » كتب حكماى فرس را به يونان برده و به لغت يونانى ترجمه كرده ، مىتواند بود « 10 » و استبعادى ندارد ؛ جهت آن كه او حريص بود بر اطّلاع حقايق علوم . و در
هامش
( 1 ) . ب : بر .
( 2 ) . ب : زرادشت .
( 3 ) . الف : سورابين .
( 4 ) . الف : كلدابين .
( 5 ) . الف : كشدابين .
( 6 ) . ب : گردانيد .
( 8 و 7 ) . الف : فارس .
( 9 ) . ب : اسكندر و حكما .
( 10 ) . ب : ( بود ) حذف شده .