[ علاج حمي دقي ]
و بالجملة علاج آن هر چند موقوف بر فضل او - سُبحانَه - ، مُفوَّض به رأى طبيب حاذق است و ذكر آن در اين موضع بى موقع است ، و ليكن ناچار جهت شفقت به حال مسافرين دور از طبيب و بلاد و متوطَن و شفيقان و پرستاران ، مجملى ذكر مىيابد ، آن است كه :
اين حمّى ، محتاج به تنقيه مانند حمّيات ديگر نيست ؛ بلكه محتاج به تبريد و ترطيب و اطفاء حرارت است و تقويت قلب به ادويه و اغذيه ؛ مانند : قرص كافور ، نيم مثقال تا يك مثقال ، با ماءُ الشّعير و يا شيرهء تخم خرفه و تخم كدو و لعاب بزرقطونا و به دانه .
هر چند اطبّاء تجويز شربت بنفشه و نيلوفر تا سه مثقال - در صورتى كه سرفه باشد و إلّا شراب اترُج و يا ليمو - نمودهاند و ليكن آن چه احقر العباد به تجربه يافته ، [ آن است كه ] شيرينى را در اين ، مضرّت بسيار است و اولى آن است كه مطلقاً آن را استعمال ننمايند .
و يا قرص كافور به آب هندوانه و يا ماءُ القرع بدهند . و اگر صبح بسيار زود ، با يكى از شيرهجات مذكوره بياشامند [ بهتر است ] . و بعد از دو سه ساعت ، ماءُ الشّعير تنها و بعد از دو سه ساعت كه آن انحدار يافت ، غذا از ماش مقشّر يا از « 1 » كدوى پخته با چلاو و يا سرطان پخته تناول نمايند .
و يا آن كه بعد از قرص كافور ، به جاى ماءُ الشّعير ، دوغ به تنهايى و يا با قدرى نان به مقدار برداشت طبيعت و قوّه انهضام تناول نمايند و بعد از آن هر وقت گرسنه گردند غذا تناول نمايند . و آخر روز يا اوّل شب نيز ، آن مبرّدات را به همان نحو .
بهترين تدابير در اين علّت و انفعترين ادويه و اغذيه ، شير الاغ است ؛ كه : روز اوّل طرف صبح ، الاغ را در حضور خود طلبيده ، ظرفى را پاك شسته ، در ظرف ديگر آب گرم نمايند و ظرف خالى را در آن گذاشته ، در آن شير بدوشند و ده تا پانزده مثقال آن را با قرص كافور و يا حبّ مرواريد تناول نمايند .
همچنين روز دوم ، پنج مثقال شير بيفزايند ، تا هنگامى كه گوارا باشد بر معده و ثقل ننمايد و
هامش
( 1 ) . الف : ( از ) حذف شده .