بياشامند نيز خوب است و ليكن بايد كه تا چهاردهم ، حيوانى ميل ننمايند . و اگر با شورباى مذكوره ، شيرهء بادام اضافه نمايند نيز خوب است « 1 » .
و اگر بى خوابى بسيار باشد ، شيرهء تخم خشخاش سفيد نيز خوب است . و پهتى ماش مقشّر با شيرهء بادام - به تنهايى و يا با چلاو طرف شام - مىتوان تناوّل نمود . و بعد از چهاردهم ، اگر وجع و حمّى تسكين يافته و در اعراض تخفيف به هم رسد ، خروس بچّه در شوربا مىتوان داخل نمود . و اگر ضعف بسيار شديد باشد ، قبل از چهاردهم كه هنوز وجع و حمّى تسكين نيافته باشد نيز مىتوان خروس بچّه تناول نمود با شورباى مزبور .
و بعد از چهاردهم ، اگر وجع و سرفه و تب باقى باشد با حدّت ، منضج مذكور را تا سه روز بياشامند و بعد از آن همان مسهل را . و اگر حمّى تخفيف يافته و سرفه و وجع باقى باشد و نفث كم از آن اخراج گردد « 2 » ، گاو زبان و اصل السّوس ، از هر يك دو مثقال اضافهء منضج نمايند و قرص طباشير را كم نمايند . و داخل ننمايند و در مسهل ، آن هر دو دوا [ گاو زبان و اصل السوس ] را با پرسياوشان ، هر يك دو مثقال و پانزده دانه مويز منقّى اضافه نمايند . و در جميع اوقات ، احتراز نمايند از آشاميدن آب سرد و تناول ميوهها ، تا هنگامى كه وجع و سرفه و تب زائل گردد و صحّت حاصل گردد « 3 » .
و بدان كه در ابتدا ، اين ضماد را استعمال نمايند : آرد جو ، گل بنفشه ، تخم خطمى سوده با روغن بادام شيرين . و اگر قليلى كتيرا و موم كافورى نيز بيفزايند ، بد نيست . بعد از هفتم « 4 » ، بر آن ضماد ، اكليل الملك و تخم كتان . و بعد از يازدهم نيز ، به آن هر دو ، از باقلا و بابونه نيز بيفزايند . و در اواخر ، به عوض روغن بادام روغن بابونه نمايند . و « شيخ الرّئيس « 5 » » در ابتدا ، ضماد اكليل الملك و آرد جو و پوست خشخاش ، تجويز و معين نموده .
هامش
( 1 ) . ب : ( نيز خوب است ) حذف شده .
( 2 ) . ب : نفث كم اخراج مىيافته باشد .
( 3 ) . ب : شود .
( 4 ) . الف : هضم .
( 5 ) . ابو على الحسين بن على بن سينا ، القانون فى الطب ، دار الصادر ، بيروت ، ج 1 ص 254 .