فايدهء دوم : در بيان تدبير سردى هوا و برف و باران در سفر
بدان كه بايد كه « 1 » قبل از حركت از منزل ، غذاى حار به قدر اشتها بخورد و بعد از آن كه حرارت غذا در بدن منتشر گشت ، حركت نمايد . و دهان و بينى را بسته دارد . و اگر اتّفاقاً در طى مسافت سرما شدّت نمايد ، قدرى افيون فرو برد . و اگر قبل از حركت ، غذائى كه در آن مغز گردكان و سير و پياز و روغن باشد بخورد ، دفع ضرر سرما با شدّت مىنمايد . و اگر قبل از حركت ، قدرى افشُرهء سركه و يا سكنجبين با قليلى فلفل بياشامد ، البتّه دفع ضرر سرما مىنمايد .
و چون فرود آيد به منزل ، بايد كه دفعتا نزديك آتش نرود ، بلكه اوّلًا هواى خيمه و يا حجره [ اى ] كه در آن فرود آمده گرم نمايد و بعد از تسكين شدّت سرما ، به « 2 » نزديك آتش رود به تدريج . و خود را بپوشاند . و دست و پا را در آب گرم بگذارد . و زير جامهها و لحافهاى گرم بخواهد - و اگر در زير « لحاف كرسى » معمول در ايران بخوابد بهتر است - تا به حال آيد .
بايد كه روى مكان و يا خيمه به جانب جُنوب باشد . و خيمهها را به نزديك هم زند . و مراكب و چهارپايان نزديك باشند .
بايد كه حتّى المقدور در هنگام شدّت باران سفر ننمايد . و اگر احيانا در بين راه باران شدّت نمايد ، اگر تواند فرود آيد و توقّف نمايد تا باران فرو نشيند پس به راه افتد ، بهتر است . و اگر لباس تر گردد ، به زودى تبديل كند و خشك نمايد .
فايدهء سوم : در بيان تدبير حفظ اعضاء
بدان كه تدبير حفظ چشم از ضرر سرما و برف آن است كه دائم سرمه در چشم بكشند « 3 » و پارچهء سياهى با خود داشته باشند كه پيش چشم او آويخته دارد كه دائم نظر او بر آن افتد . و اگر نقابى كه از موى اسب سياه مىبافند و مانع رؤيت ماوراء است ، با خود دارد و در طى مسافت در برف بر روى خود كشد ، مانع ضرر آن است .
هامش
( 1 ) . ب : ( كه ) حذف شده .
( 3 و 2 ) . الف : ( به ) حذف شده .