حجامت قَمَحدُوَه ، و حجامت بر هامه ، جَرَب عَين و بُثور و مورسَرج و امثال اينها را نافع و ليكن مضرّ ذهن و باعث بَلاهت « 1 » و نسيان و ردائت فكر است . و كسانى كه مبتلاى نزول ماءاند نيز مضرّ ؛ مگر بعضى اوقات كه مقتضى حال باشد كه در آن صورت مضرّت ندارد . بعضى گفته كه : « حجامت اين مواضع ، اختلاط عقل و دوار را نافع و باعث بطءِ شيب و پيرى است » و ليكن شيخ الرئيس « 2 » - رحمه اللّه - گفته : « اين سخن كليتاً مسلّم نيست در جميع ابدان ؛ بلكه در بعضى باعث سرعت شيب است ؛ به سبب حدوث ضعف در آن موضع از حجامت » . و قَمَحدُوَه ، فتح قاف و ميم و سكون حا و ضمّ دال مهملتين و فتح واو و ها - بلندى است كه در عقب سر مىباشد بالاى نقره . و هامَه - به شكل مذكوره - وسط سر را نامند .
حجامت تحت ذقن ، امراض اسنان و وجه و حلقوم را نافع و تنقيهء رأس و فكين مىنمايد .
حجامت بر قَطَن ، دماميل و جَرَب و بثور و فخذ و نقرس و بواسير و داءُ الفيل و رياح مثانه و رحم و حكّهء ظهر را نافع ، و قطن - به تحريك قاف و طاءِ مهمله و نون در آخر - ميان هر دو سُرين است كه به فارسى « سه بند » نامند .
حجامت سر فَخِذَين : از جانب قدّام ، ورم خُصيتَين و خُراجات فخذين و ساقين . و از جانب خلف ، خراجات و اورام اليتَين را نافع .
حجامت زير رُكبَه - يعنى زانو - ضربان حادث از اخلاط حارّه و خراجات رديه و قروح عتيقه را كه در ساق و رجل باشند سودمند .
حجامت بر كَعبَين ، احتباس طمث و عِرقُ النِسا و نِقرِس را نافع است .
[ فايده ] : و ببايد دانست : كه حجامت با شرط را سه فايده است : يكى ، آن كه استفراغ از نفس عضو مىنمايد . دوم ، آن كه با وجود اخراج دم و اخلاط ديگر ، جوهر روح را اخراج نمىنمايد از غير محلّ حجامت و به حال خود باقى مىدارد . سوم ، آن كه به اعضاء رئيسه ضررى نمىرساند .
هامش
( 1 ) . الف : بلد هست .
( 2 ) . ابو على الحسين بن على بن سينا ، القانون فى الطب ، دار الصادر ، بيروت ، ج 1 ص 212 و 213 .