تأثير شمس در آن به درجهء اتم مىباشد ، اولى و انسَب باشد از آنوقت كه ذكر يافت [ ! ]
جواب آن است كه : اولويت وقت مذكور نظر به عرض مزبور ، مقبول و مسلّم است و ليكن بنا بر مانعى آن را ترك نمودهاند . و مانع آن است كه اگر حجامت را در وقت نصف النّهار مقرّر نمايند :
بايد كه غذا را لا محاله قبل از آن و يا بعد از آن تناول نمايند . و قبل از آن ظاهر است كه هضم كيموسى كبدى و عروقى در اين مدّت استكمال نمىيابد ، پس حجامت در آنوقت و آن حالت ، موجب جذب غذاى فجّ غير تامُّ النّضج به سوى عضو حجامت كرده شده است و اين ، باعث آفات و مضرّتهاست ؛ يكى از آنجمله حدوث برص « 1 » است .
و اگر در آنوقت غذا تناول ننمايند ، ظاهر است كه به سبب فرط خلوّ معده ضعف عارض مىگردد و صفراء منصبّ مىگردد به معده .
و نيز در آنوقت اگر حجامت نمايند ، اخلاط خفيفهء لطيفهء صالحه بيش تر اخراج يابند از غليظهء كثيفهء فاسده ؛ به خلاف وقتى كه ذكر يافت كه در آنوقت با هم « 2 » مختلطاند و چندان امتيازى ندارند ؛ بلكه اخلاط فاسده ميل به ظاهر و صالحه ميل به باطن دارند ؛ به خلاف فصد كه جذب از باطن مىنمايد « 3 » و اگر در فصل سرما در آنوقت اتّفاق افتد بهتر است .
بدان كه قبل از دو سالگى حجامت را تجويز ننمودهاند . و بعد از شصت سالگى نيز منع نمودهاند . و وجه عدم تجويز اوّل جهت آن است كه صبّى رضيع را حاجت به اخراج خون كم تر است و عدم استقامت اعضاء او نيز مانع است .
و بدان كه در بنگاله و ملك هند ، اطفال رضيع را مرضى طارى مىگردد كه پهلوى چپ ايشان - كه موضع طحال است - مىجهد و تب شديد مىنمايند و گريه بسيار مىكنند و از ابتداى تولّد تا دو و نيم سالگى نهايت سه سالگى . و بهترين علاج در آن ، وضع مِحجمهء نارى است بر آن موضع ، در هر وقت و هر سن كه باشد . و مؤلف ، رساله [ اى ]
هامش
( 1 ) . الف : مرض .
( 2 ) . الف : ( با هم ) حذف شده .
( 3 ) . الف : مىنمايند .