موجب انبعاث ابخره مىشود و چون خواب نمايند متّصل بدان ، آن ابخره از تحليل باز مىمانند و در عضلات محتبس گشته ، باعث كلال اعضاء مىگردند و كمترين مدّت فصل ميان فصد و خواب شش ساعت است . و امّا اشخاصى كه معتاد به خواب باشند ، بايد كه فصد ايشان را هر چند بيش تر از زمان معتاد به خواب نمايند بهتر است تا فاصله ميان فصد و وقت خواب بيشتر گردد كه كمتر « 1 » از سه ساعت نباشد .
و وجه منع بر خوردن طعام و شراب بسيار بعد از فصد آن است كه امتلاء باعث ضعف و مزيد ضعف حادث از فصد است ؛ زيرا كه طبيعت مشقّت و رنج فصد كشيده ، تحمّل غذا بسيار نمىتواند نمود و از هضم آن عاجز مىآيد و انهضام تام نايافته باعث فساد مىگردد ؛ پس بايد كه تا دو سه روز تقليل نمايند و اطعمهء لطيفهء خفيفه تناول نمايند و به تدريج به عادت مقرّر رسانند .
و تعب و رياضت ، باعث ثَوَران اخلاط و موادّ اند و فصد بعد از آن نيز مزيد آن و باعث فساد و اختلال و ضعف مىگردد . و نيز اينها مسخّن بدناند و به سبب حركت فصد اخلاط سخونت يافته ، باعث مزيد سخونت و ثَوَران مىگردد . و بساست كه حمّى عارض مىگردد و بدان سبب كه حمّى و حركت بسيار تحليل را لازم دارند و فصد نيز تحليل ارواح و قوا را ، پس لا محاله باعث شدّت ضعف مىگردد .
و همچنين استحمامِ محلِّل بعد از فصد ممنوع است ؛ به همان جهت كه ذكر يافت در تعب و رياضت . و استحمام محلِّل ، آن است كه حمّام گرم باشد و در آن بسيار مكث نمايند كه تحليل بسيار واقع شود . و امّا استحمام معتدل براى ترطيب بدن و التحام موضع فصد مجوّز است ؛ براى آن كه باعث تحليل بقاياى فضول مىگردد به سبب اندك تحريك اخلاط و ميل به ظاهر جلد .
شعبهء يازدهم : در بيان احكام كلّيه كه به فصد تعلّق دارد و حفظ آنها از جمله ضروريات است
ببايد دانست كه هر گاه بعد [ از ] فصد ، عضو مفصود متورّم گردد و مادّهء منصبه سليم
هامش
( 1 ) . ب : و كمتر .