علاج آن : آن است [ كه ] آب هندوانه با اندك قندى شيرين نمود . بخورانند . و يا شيرهء تخم خرفه و يا هندوانه با اندك قندى بياشامند . و در آب هندوانه ، طفل را بنشانند . و عنب الثعلب رسيده را نرم ساييده بر زهار و ذكر و خصيهء طفل طلا نمايند . و دوغ گاو كره گرفته بخورانند . و اگر از اينها مندفع نگردد ، گشنيز خشك را در آب بخيساند و تخم كاهو را كوبيده در آن شيره بگيرند . و طفل و مرضعهء آن را از تناول اشياء حارّهء حريفه منع نمايند .
و اگر از مادّهء صفراء باشد و تب نيز با آن ، علاج آن تنقيه و تعديل صفراء و تدبير زوال تب است .
[ بول كردن اطفال در فراش ]
[ ب ] و نيز از آن جمله ، بول در فراش است
كه در جامهء خواب در هنگام نوم « 1 » بول نمايد . [ و ] سبب آن ، برودت و ضعف مثانه است .
علاج آن : تسخين و تقويت مثانه است به خورانيدن ادويهء مسخّنهء مقوّيهء آن ؛ مانند سعد و خولنجان و كندر و حبّ الآس و جفت بلوط و قرفة الطيب و گلنار ؛ جمله مساوى كوفته ، بيختة ، سفوف نمايند و به قدر حاجت بخورانند . و مشك و جندبيدستر با روغنهاى مناسبهء حارّه مانند سوسن به اين اضافه نموده بر مثانهء او بمالند .
و اگر مصطكى و شاهبلوط و سعد و هليله سياه و قند اجزاء متساوى سفوف نموده بخورانند نيز مفيد است و گلقند هميشه بخورانند . و اغذيهء مجفّفه مانند قليه با چلاو و مطنجن و كباب و امثال اينها بايد . و از اغذيهء مرطّبهء مبّردهء « 2 » مرخيه اجتناب نمايند .
و اين دوا كثير النفع است : زيره ، كندر ، حبّ الآس ؛ از هر يك پنج مثقال ، نرم كوفته بيخته ، با عسل معجون سازد .
و خورانيدن « جوزبوا » قليلى بر سبيل دوام . همچنين مُرّ مكّى هر صبح با شراب . و جوز و نارجيل با شكر و شهدانه به دستور . و اندكى زبل كبوتر مخفى در خمير نان او نمودن [ هم مفيد است ] .
از جملهء تدابير نافعه ، بيدار نمودن آن است در بين خواب چند مرتبه به عنف و بول فرمودن . و ضرب و تخويف نيز .
هامش
( 1 ) . ب : ( نوم ) حذف شده .
( 2 ) . ب : مبروده .