[ اورام لثه اطفال ]
[ ب ] و نيز از آن جمله ، لدغ لثّه است
بدان كه گزيدن لثّه و خائيدن و ماليدن آن چه به دست آيد بدان اطفال را در وقت بروز دندان ، بىاختيار عارض مىگردد ؛ به سبب توجّه مادّهء حار بدان جانب به شكافتن لثّه و برآمدن دندان از آن . و يا در هنگام ديگر به سبب انصباب بلغم مالح حارّ بورقى از دماغ بدان و الداغ « 1 » آن .
و علاج آن : ماليدن آن است كه به روغن و موم تكميد نمايند و مسكه و شحوم حيوانات و امخاخ آنها - مانند مغز گاو و ساق آن و مغز سر خرگوش - بر فكّ آن بمالند . و ماليدن شيرِ سگ نيز مفيد است .
و چون در اثناء روئيدن ، درد و وجع بسيار كند ، عصارهء برگ عنب الثعلب با روغن گل ممزوج كرده نيم گرم نموده ، انگشت را بدان آلوده كرده ، به ملايمت بر فكّ آن بمالند .
و چون دندان بروز نمايد ، سر و گردن و بناگوش و فكّ آن را به موم روغن چرب نمايند . و اگر قطره [ اى ] از روغنهاى مناسبه در گوش او بچكانند و طفل را از مضغ و خائيدن اشياء بازدارند تا مادّهء آن به تحليل رود خوب است « 2 » .
[ ج ] و نيز از آن جمله ، اورام لثّه است
اين ، در هنگام روئيدن دندان ، مقرّرى است كه در منبت آن ورم عارض مىگردد ؛ و به جهت آن كه نفوذ مىنمايد تازه دندان در آن جا . و تفرّق اتّصال و وجع و ضعف موجب قبول مواد ، از اسباب ورم است و لوازم آن . و نيز به جهت مجاورت و قرب لثّه به دماغ و كثرت رطوبت ادمغهء ايشان و انصباب فضول از آن بدين .
علاج آن : اين است كه چون ورم ظاهر گردد ، بايد كه انگشت بر آن گذاشته بفشارند به رفق و ملايمت و تمريخ نمايند آن را به روغنهايى كه در انبات اسنان مذكور است - و بعضى عن قريب ذكر يافت - و با عسل ممزوج به روغن بابونه و يا به عِلك البطم تمريخ
هامش
( 1 ) . ب : الذاع .
( 2 ) . ب : ( خوب است ) حذف شده .