بلاد حارّه ، ابدان ايشان نرم و نازك مىباشد و به زودى قبول تأثير مؤثّر داخلى و خارجى مىنمايد و امراض مختصّهء به ايشان اكثر امراض دمويه و صفراويه و حبّ القرع است .
و امّا مساكن بارده : اهل و ساكنين آنها قوى الجثّه و شجاع و قسى القلب « 1 » سخت دل و نيكو هضم و سفيدپوست مىباشند . و موهاى آنها « 2 » ، مىگونِ نرم و باريك و چشمهاى ايشان اكثر ازرق و كوچك و دندانهاى آنها سفيد مىباشد . و با آن اگر رطوبت باشد ، يعنى بارد رطب باشد ، اهل آن لحمى شحمى قوى جثّه و عروق شان غائر و مفاصل ايشان قوى و دندانهاى ايشان باريك سفيد و دندان كبير « 3 » و سوداويه است .
و امّا مساكن رطبه : اهل و ساكنين آنها نيكو سحنه و جثّه و نرمپوست سفيد مىباشند . و موى ايشان نرمِ ملايمِ سَبط طولانى [ است ] . و به سرعت ، استرخاء حاصل مىگردد ايشان را در رياضات و گرم نمىگردد بسيار فصل تابستان و سرد نمىگردد بسيار فصل زمستانِ ايشان . و از امراض مختصّهء به ايشان ، حمّيات مزمنه و صرع و اسهال و نزف الدم از حيض و بواسير و كثرت نواصير و قروح و قلاع و عقر [ است ] .
و امّا مساكن يابسه : اهل و سكّان آن ، يابس المزاجِ خشكِ لاغر مىباشند و پوست ايشان خشك و گاه منشَقّ مىگردد از شدّت يبس و دماغ ايشان خشك مىباشد و فكر در امور غامضه و دقيقه بر ايشان شاق مىباشد و صَيف ايشان حار و شتاء ايشان بارد مىباشد . و امراض مختصّهء به ايشان ، اكثر امراض سوداويه است .
و امّا مساكن عاليه : اهل و اصحاب آن ، اقويا و جَلد و چابك در امور و اقدام بر محارب و طويل الأعمار مىباشند .
و امّا مساكن غايره : اهل و سكّان آن هميشه در و مد - يعنى سختى و تعب و تنگى معيشت - و آشاميدن آبهاى غير سرد ردى مىباشند ؛ خصوصاً كه راكد و يا بطايح و يا سبخه « 4 » باشد .
هامش
( 1 ) . الف و ب : قصى القلب .
( 2 ) . ب : اينها .
( 3 ) . ب : دندان كير .
( 4 ) . الف : سنجه .