[ 919 ]
فصل [ هفدهم ] : در تمطى
« 1 » آن را خميازه گويند . و سبب وى نيز همان بخار است مگر آنكه مخصوص به سر نيست ، بلكه در ساير عضلات بدن عام مىباشد .
علاج در هر سه قسم يعنى در جشا و تثاوب و تمطى ناطبيعه ، در تنقيه كوشند و به تقويت و تجويد هضم مشغول گردند بدانچه بارها ذكر يافته . و سودمندتر [ ين ] چيزها در دفع اين اعراض ، گلقند است و باديان و گلاب و خيربوا و فوتنجى و مانند آن .
[ 920 ] فايده : در ذكر ادويه كه در دفع ريح و نفخ معده مفيد بود :
افسنتين با سنبل رومى تناول كنند . و انيسون ، مفيد است . آبنوس ، سودمند [ است ] .
اذخر خوردن و نطول ساختن ، نيكو بود . و تخم كرفس و شبت و كندر و كرويا و كمون و سنبل ، [ از ] همه بهتر است . و جلّاب سكّر ، مسكن نفخ است . و خوردن مسك ، مخرج نفخ و رياح از جميع بدن خاصة [ يعنى خصوصا در تحليل رياح ] . و دارفلفل ، مادهء باد را قلع كند .
و ثوم ، بىنظير است . و مصطكى به انگبين سرشته ، در تحليل نفخ و تسكين وجع معده كه از رياح غليظ بود مجرب است . و نانخواه به سركه خوردن و با زيت طلا ساختن ، به غايت مفيد است .
هامش
( 1 ) . قاموس القانون :Pandiculation ; stretching.