پاك سازد به اسهال ، ايارج فيقراست و حبّ الصبر . و اين دوا بگيرند : تربد و برنگ كابلى و نمك نقطى « 1 » و ايارج فيقرا و با عسل آميزند و بهقدر مناسب به كار برند .
بدان كه اگر اين مرض به حامله باشد و وى بىتكلف قىء تواند كرد و به آسانى چيزى برتواند اندخت ، بايد فرمود تا گاهگاه قىء كند و معده او را به جوارش عود قوت بايد داد .
و اگر قىء آسان نباشد و قوت بسيار بايد كردن ، [ يعنى با زور زدن زياد قىء كنند ] ، نشايد كرد . و حامله را داروى مسهل نيز نبايد داد . و جز به قوت دادن معده مشغول نبايد شد .
و طعامهاى لطيف زودگوار به اندازهء معتدل بايد فرمود ؛ چون گوشت دراج و مرغ خانگى و بزغالهء بريان كرده و پخته . و گاهگاه اندر طعام وى اندكى سير و خردل بايد آميخت .
[ 879 ] فايده : استخوان كبوتربچهء بريان كرده و استخوان دراج و تذروبچه و مرغ بچهء خانگى بريان كرده خائيدن و آب او فروبردن ، زنان آبستن و ديگران را آرزوى تباه خصوصا اگر بر گل باشد بنشاند و در دفع شهوت رديه و كسر هيجان آن ، استخوان طيور مذكور كه بريان باشد ، عظيم الاثر است ؛ خاصه اگر نمك و اندكى پلپل سوده در آب اندازند و استخوان مذكوره را در اين نمكاب تر كرده بخايند . و گوشت گوساله و گوشت آهو هر يك قديد كرده و به نمك و نانخواه آلوده خائيدن و آب او فروبردن ، همين عمل دارد . و آرزوى گل بنشاند . و مصطكى و انيسون و علك و زيره و نانخواه خائيدن و آب او فرو بردن مفيد است . و گروهى گفتهاند كه بهترين چيزى بهر باطل شدن شهوتهاى تباه ، آن است كه بر نهار ، كبوتربچهء بريان خورند و بعد از طعام ، اندكاندك تنقل خورند و بادام تلخ تنقل كردن سود دارد . و گفتهاند روغن كنجد نوشيدن سود دارد .
فى الجمله ، اندر اين باب اعتماد بر تجربه بايد كرد . و آنچه به عوض گل خورند تا آرزوى گل بنشاند ، نشاستهء بريان كرده است و طباشير و پستهء شور بريان كرده و جوز گندم و شاهبلوط و مويز منقّى و كشمش سود دارد .
هامش
( 1 ) . در نسخهها چنين است اما در « مخزن الادويه » ، نفطى مضبوط است . م .