تعديل حرارت كند و آرزوى طعام پديد آيد . و از اينجاست كه در معدهء گرم ، آب سرد باعث اشتها و هضم طعام مىگردد .
گاه باشد كه كرمان رودهها متصاعد شده ، در فم معده آيند و به سبب اشتغال طبيعت ، مسقط شهوت گردند .
گاه باشد كه مجرد تنفر طبيعت ، مسقط شهوت گردد ؛ چنانچه هنگام كثرت مگس و از اغذيهء مستكرهيه ، نازكطبعان را رو مىدهد .
[ 874 ] نوعى است از نقصان شهوت كه چون غذا حاضر نباشد ، اشتها موجود بود و عند حضور غذا ، اشتها برود ؛ هرچند غذا غير مستكره باشد . و سبب اين ، ضعف جاذبه است .
[ علاج ] : از آنكه اين قسم يازدهم بهحسب انواع كه در وى ضبط يافته مكشوف التدابير است ، معالجه آن خوفا عن الاطناب ذكر نكرديم .
[ 875 ] فايده : در ذكر ادويهيى كه آرزوى طعام بازدهد بهحسب مراعات مزاج : سكنجبين سفرجلى و شراب ليمو و خلّ عنصل و كبر مخلّل و نعناع مخلّل و زبيب و بصل و ثوم و كمثرى و تفاح و سفرجل و سماق خاصه اگر هريك از اين در سركه باشد و زيتون ابيض مملح و سمك مالح و نبق و زعرور و « شراب پودنه و انار ترش » « 1 » .
سفوف شهوتافزا : بگيرند گل سرخ ، ده درم ؛ سماق ، دو درم ؛ قاقله ، يك درم ، كوفته بيخته ، بدارند . شربتى دو درم اشتها آرد و تشنگى را بنشاند . و بوى نان تنورى و بريان كردن گوشت ، شهوت را بجنباند .
[ 876 ] فائده : در ذكر ادويهء مسقط الشهوت : زعفران ، عدوّ شهوت است به سبب حرارت كه مضاد حموضت سوداست . و هرچه مرخى فم معده است ، مضر است به شهوت ؛ از آن است كه چون روغن بسيار خورند ، اشتها زايل شود به شرطى كه با وى چيزى كه ضد چربىاش بود خورده نشود . و مغز تخم غارواژگونه كه به هندى چرچره گويند خيلى موثر است در اسقاط اشتها . هرچه در مزاج مخالف شهوت طبيعى بود چنانچه در اين فصل مذكور است مسقط است .
هامش
( 1 ) . صفت آن : بگيرند انار ترش با پوست و بيفشارند و آب بگيرند و پودنهء تر را بكوبند و آب بكشند ؛ آب انار ، يك جزو و آب پودنه ، نيم جزء باهم آميزند و درهم چند وزن هر دو شكر برابر افكنند و به قوام آرند ؛ شربتى يك كفچه .