عريض نوعى ابدان عنصريه ، مثلا نباتى و حيوانى و انسانى منحصر در آن نوع خاص نباتى و حيوانى و انسانى است كه از آن عرض منتقل و متجاوز نيست أزلا و أبدا . و به حسب تعلقات به مزاجات شخصى بدن شخصى ، معرفت و كمالش و لذت و آلامش منحصر در آن شخص نباتى يا حيوانى يا انسانى است كه از آن عرض شخصى منتقل و متجاوز نيست أزلا و أبدا . پس هرگاه حال چنين باشد كه گفته شد ، پس محال است كه افراد نوع انسانى همگى از عرض بالقوه خود تجاوز نموده به عرض بالقوهء شخص ديگر داخل توانند شد ، چنانكه محال است كه ابو جهل به مرتبهء محمّد - صلى اللّه عليه و آله - و عمرو عاص به مرتبهء سلمان - عليه الرّحمة - تواند رسيد ، بلكه هريك آنچه بالقوه آن داشته باشند از سعادت و شقاوت ، به مرتبهء خود خواهند رسيد در أبدان عينى و مثالى خود لا غير .
احياى حكمت ( مشتمل بر طبيعيات ) ( فارسى ) — صفحة 692
مساهمون: عليقلى ابن قرچغاى خان
ص٦٩٢