بيت عصمت و طهارت است كه او به شرح و تفسير آنها مىپردازد . حكيم تبريزى موضع خود را در مورد مسألهء صفات حق - تبارك و تعالى - كه بسيار پرماجرا و بحثانگيز است ، با استناد به همينگونه از روايات توجيه مىكند .
ما در آغاز اين مقال يادآور شديم كه تفسير معنوى قرآن مجيد و فهم دقيق روايات اهل بيت - عليهم السلام - همواره با تأملات فلسفى همراه است . توجه به روايات و تفلسف با معانى و مضامين آنها از خصوصيات حكماى عصر صفوى به شمار مىآيد . اين فقط شيخ رجبعلى تبريزى نيست كه انديشههاى فلسفى خود را با فهم دقيق روايات تبيين و توجيه مىكند ، بلكه صدر المتألهين شيرازى نيز كه در جهت مخالف شيخ رجبعلى سخن مىگويد براى تبيين و توضيح انديشههاى خود از روايات بهرهمند مىشود . در هر صورت افكار فلسفى صدر المتألهين شيرازى و انديشههاى حكمى شيخ رجبعلى تبريزى دو جريان فكرى نيرومندى را ترسيم مىكنند كه بعد از دو انديشمند بزرگ ، پيروان آنان اين دو خط فكرى را ادامه مىدهند . انديشههاى فلسفى صدر المتألهين كه تحت عنوان حكمت متعاليه مطرح شد ، در اثر استحكام و انسجامى كه داراست ، شيوع و شهرت فراوان پيدا كرد و حدود مدت چهار صد سال است كه پيوسته منشأ آثار بوده است . ولى انديشههاى شيخ رجبعلى تبريزى نيز جاى خود را بازيافت و بسيارى از انديشمندان را به خود مشغول داشت . حكيم تبريزى در تربيت شاگردان خود كوشش فراوان كرد و شاگردان او نيز در نشر انديشههاى استاد از هيچ كوششى دريغ نكردند .
شاگردان معروف شيخ رجبعلى عبارتند از : قاضى سعيد قمى ، محمد حسن قمى برادر قاضى سعيد ، ملّا عباس مولوى ، ملّا محمد تنكابنى ، مير قوام رازى و محمد رفيع پيرزاده .
اين شخص تقريرات استاد را در دو مجلّد ضبط نمود و به ارشاد شيخ رجبعلى آن را معارف الهيّه نام گذاشت . قاضى سعيد قمى كه از عرفا و حكماى متألّه شناخته مىشود ، نسبت به استاد خود شيخ رجبعلى بسيار خاضع و صميمى بوده و برخى از آثار خود را
احياى حكمت ( مشتمل بر طبيعيات ) ( فارسى ) — صفحة 32
مساهمون: عليقلى ابن قرچغاى خان
ص٣٢