به وى تقديم كرده است . « 1 » اين عارف عالىمقام در بسيارى از آثار خود مانند شرح توحيد صدوق و كتاب كليد بهشت آرا و عقايد شيخ رجبعلى را منعكس كرده و براساس همين آرا و عقايد موضعگيرى نموده است .
از جملهء انديشمندان بزرگ و در عين حال گمنامى كه تحت تأثير افكار و عقايد حكيم تبريزى قرار گرفته است على قلى بن قرچغاى خان را بايد نام برد . اين حكيم متألّه كه از انديشمندان بزرگ عصر صفوى محسوب مىشود ، در سطح وسيع و گستردهاى افكار و عقايد شيخ رجبعلى تبريزى را ضمن آثار و تأليفات متعدد خود بيان داشته است . على قلى بن قرچغاى خان در ميان اساتيدى كه از محضر پرفيض آنها بهرهمند گشته است بيش از همه تحت تأثير افكار و عقايد شيخ رجبعلى تبريزى و سبك انديشه و تفكر وى بوده است . اين امر در احياى حكمت بوضوح قابل مشاهده است . اين حكيم خان يا خان حكيم كه از رفاه در زندگى و معيشت تا حدودى برخوردار بوده ، توانسته است به بسيارى از رسائل فلسفى و كتب حكمى كه ميراث گذشتگان محسوب مىشود دست يابد .
دسترسى به كتب متعدد فلسفى و شوق مطالعه و تحقيق كه خداوند به على قلى خان عنايت فرموده است ، موجب شد كه او بتواند حوزهء انديشهء خود را گسترش دهد و به نكات جالب توجه و بديعى دست يابد . اين موهبت و عنايت خداوندى بود كه خان حكيم توانست آثار ارزشمند و گرانقدرى را به وجود آورده و آنها را براى آيندگان به يادگار باقى بگذارد . در ميان حكما و انديشمندانى كه از مكتب فكرى شيخ رجبعلى تبريزى پيروى مىكنند كمتر انديشمندى را مىشناسيم كه به اندازهء على قلى خان آثار مكتوب از خود به جاى گذاشته باشد . همانسان كه اشاره شد ، زندگى بالنسبه مرفّه اين خان حكيم باعث شده بود او بتواند با فراغت بال و آسودگى خاطر به تأليف و تحقيق اشتغال ورزد . متأسفانه آثار به جاى مانده از اين حكيم در طول مدت چندين قرن از دسترس اهل تحقيق دور بوده و در زاويهء فراموشى و نسيان مستور مانده است .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 219 .