آنچه دربارهء آثار علمى خان حكيم ذكر شد ، دربارهء آثار ارزشمند بسيارى از حكما و علماى ديگر اسلامى نيز صادق است . بسيارى از آثار گرانبهاى انديشمندان اسلامى در گوشهء كتابخانههاى جهان وجود دارد كه هنوز به زيور طبع آراسته نشده است . با نهايت تأسف بايد گفت برخى از اين آثار به علت عدم توجه درست در حال فرسوده شدن و نابودى است . ترديدى نمىتوان داشت كه از ميان رفتن اين آثار علمى و فلسفى كه از ثمرات و نتايج فرهنگ پرمحتواى اسلامى است ، فاجعهاى بزرگ و رويدادى سهمناك به شمار مىآيد . اميد است علاقهمندان به فرهنگ اسلامى به اين خطر بزرگ توجه كنند و تا آنجا كه مىتوانند در رفع اين نقيصه كوشش نمايند . راقم اين سطور كه از سالها پيش به اين مسأله توجه كرده بود ، براى احياى آثار اسلامى تا آنجا كه در توان داشت كوشش مىنمود . تنها راهى كه براى انجام اين كار مهم برگزيدهام اين بوده است كه دانشجويان مستعد و علاقهمند را در دو مقطع دكترى و كارشناسى ارشد جهت احياى آثار بزرگان حكمت اسلامى ترغيب و تشويق كنم . در طول مدت چندين سال كه در دانشگاههاى مختلف كشور به تدريس اشتغال دارم متجاوز از صدها رساله به عنوان پاياننامه دورهء دكترى يا كارشناسى ارشد در موضوعات مختلف فلسفى ، كلامى و عرفانى با راهنمايى اين فقير تصحيح و نسخههاى آنها هماكنون در دانشگاههاى مربوطه موجود است . يكى از آثار برجستهء فلسفى كه در سال تحصيلى 73 - 1372 در گروه فلسفهء دانشگاه تهران تصحيح و احيا شده ، كتاب احياى حكمت اثر انديشمند عصر صفوى على قلى بن قرچغاى خان است . اين كتاب ارزشمند كه مشتمل بر يك دوره حكمت طبيعى و الهى است و به زبان شيرين فارسى به رشتهء نگارش درآمده توسط محقّق سختكوش و پژوهشگر مشتاق خانم فاطمه فنا به عنوان پاياننامهء كارشناسى ارشد رشتهء فلسفه تصحيح و آماده طبع گرديده است . راقم اين سطور دربارهء احوال و آثار و زندگى على قلى بن قرچغاى خان سخن نمىگويد ، زيرا مصحّح محترم در حدّ توان خود و تا آنجا كه به منابع دسترسى داشته در اين باب سخن گفته است . دربارهء كيفيت تصحيح و شيوهء پژوهش نيز بهتر است به مقدمه مصحّح مراجعه شود .
احياى حكمت ( مشتمل بر طبيعيات ) ( فارسى ) — صفحة 34
مساهمون: عليقلى ابن قرچغاى خان
ص٣٤