هفته صاف كنند و بعضى به جهت تقويت و اصلاح آن از مفرحات و مقوّىات مانند جوزبوا و دارچينى و زعفران و عود و غيره از هر يك پنج درهم به ازاى هر ده رطل در پارچه بسته از اولِ جوشانيدن تا آخر صاف كردن آن اضافه مىنمايند و هرچه از عسل و شكر و امثال آن ترتيب دهند بايد با سه مثل او آب بجوشانند تا ثلث يا نصف آن بسوزد و هر چه آب نيشكر و امثال او باشد ، بدون آب بجوشانند تا ثلث بسوزد و به دستور ، جهت تقويت آن اگر خواهند به دستور مذكور ادويهء مناسبه اضافه كنند .
[ 5334 ]
نبيذ الزبيب :
به فارسى مويز آب نامند .
در دوّم ، گرم و در اوّل تر و مولد خون متين و مفتّح سدد و هاضم و مسمِّن بدن و مقوّى معده است و چون قدرى عسل اضافه نمايند ، مدرّ بول و محلّل رياح و محرِّك باه و منقّى سينه و ريه و مسخّن گرده و مثانه و سريع الاستحالة به سودا و مفسد دماغ و مغلِّظ اخلاط و مولد استسقاء است و چون حماما در حين جوش اضافه نمايند جهت جوع بقرى و تقويت بدن و هاضمه مفيد است .
[ 5335 ]
نبيذ العسل :
شراب عسلى است .
در سوم ، گرم و در دوّم ، خشك و محلّل اخلاط غليظه و مجفِّف رطوبات و حافظ صحت مبرودين و مقوّى حواس و جهت امراض بارده مثل فالج و رعشه ، نافع است و چون به طريقى كه مذكور مىشود ساخته شود ، افضل از خمر دانستهاند : عسل ، ده جزء ؛ نان خشك ، يك جزء ؛ جوزبوا ، عُشر نان ؛ بسباسه و قرنفل ، از هر يك نصف عُشر نان و زعفران ، سدس عشر ؛ مجموع را در آب بجوشانند تا اثرى از آن نماند ، پس صاف نموده به قدر عشر او عسل تازه اضافه كرده و بجوشانند تا ثلث او بسوزد .
[ 5336 ]
نبيذ السكر :
شراب شكرى است .
لطيفتر از مويز آب و به گرمى او نيست و موافق ناقهين و سوداوى است و آنچه از آب نيشكر سازند ، محرق اخلاط و مولد صفراء كراثى و زنجارى دانستهاند .
[ 5337 ]
نبيذ التّمر :
شراب خرما مىنامند .
گرم و خشك تر از مويزى و مولد سودا و جذام و خنازير و سرطان و موافق پيران است و هر چه از بسر و بلح سازند ، در اوّل ، گرم و در دومِ ، خشك و بهتر از خرمايى و قابض و مقوّى معده و مدرّ بول و بعد از مويز آب بهتر از ساير نبيذهاست .