موى مجرب دانستهاند و گويند نشاره چوب او به قدر دو درهم كشنده است و ماليا را نيز همين اثر است . فتأمل .
[ 5014 ]
مرّ :
آب منجمد درختى است مغربى شبيه به درخت مغيلان و خار دار و از زخم كردن درخت و گرفتن آبِ سايل آن حاصل مىشود و در اولِ ترشح سفيد است و بعد از خشكى رنگين مىشود و بسيار تلخ است و بهترين او مايل به سرخى و تند بوى و سبك وزن و زود شكن صاف است كه بعد از شكستن در او سفيدى شبيه به ناخنِ چيده باشد و اين قسم را « مرّ صاف نامند » و آنچه در ساق درخت مانند صمغ منجمد گردد و مسمى به مرّ البطارخ است و آن ، زرد مىباشد و در خوبى قائم مقام قسم اوّل است و آنچه آبِ افشردهء اجزاء درخت را خشك كنند ، مايل به سياهى و قريب به ميعهء سايله و مسمى به مرّحبشى است و آن زبونتر از قسم ثانى و هرچه آب افشردهء آن را بجوشانند و خشك كنند بسيار سياه و بد بو و تند و قتّال است و شرب او جايز نيست .
در آخرِ سوم ، گرم و در آخرِ دوّم ، خشك و قوتش تا بيست سال باقى است . مفتّح و محلّل رياح و اورام و با قوت قابضه و مجففِ بىلذع و شرب او مسهل ماء اصفر و با ترمس ، مدرّ حيض و مسقط جنين و كشندهء كرم شكم و با تخم نيم برشت ، نيم درهم او رافع سيلان مفرط حيض و از مجربات است و جهت سرفهء كهنه و عسر نفس و درد پهلو و سينه و اسهال مزمنه و قرحه امعاء و درد گرده و مثانه و نفخ معده و مغصِ ريحى و بلغمى و درد رحم و خنازير و مفاصل و ورم سپرز و رفع مضرّت سموم بارده و طلاى او جهت گزيدن هوامّ و درد سر مزمن و با شب يمانى جهت بدبويى زير بغل و كنج ران و فرج و با روغن مورد و لادن جهت ريختن موى و با سليخه و عنصل جهت ثآليل و كلف و با آب ترنج جهت جرب و سعفه و با سركه جهت قوبا و ضماد او با روغن زيت ركابى بر ابهام پاى راست گويند به حدى محرِّك جماع است كه تا زايل نكنند تسكين نيابد و طلاى او جهت حفظ جسد ميت از تعفن و تعفن زخمها به غايت مؤثر و با حيوان صدف جهت التيام زخم عصب و رويانيدن گوشت بر استخوان و غضروف و با سركه و آب چغندر جهت فتق و ادره و با آب ترب جهت خون منجمد تحت جلد و با گوگرد جهت جرب و اكتحال او با ادويهء عين جهت بياض چشم ، خصوصاً با آب شقايق النعمان و با فلفل جهت ضعف بصر ، مجرب و با عسل جهت سلاق و با شيرزنان جهت رمد و با آب حلبه و گلاب